Oprawka E27 to gniazdo, w które wkręca się zwykłą „dużą” żarówkę z gwintem Edisona o średnicy 27 mm. Kupuje się ją osobno, gdy składasz własną lampę, wymieniasz pękniętą oprawkę w starym kinkiecie albo chcesz powiesić nad stołem samą żarówkę na kablu. Od tego, jaką oprawkę wybierzesz, zależy, czy utrzymasz na niej abażur, jak mocną żarówkę możesz wkręcić i czy całość nadaje się na zadaszony taras.
Oprawka to najmniejszy element oprawy oświetleniowej: korpus z tworzywa, ceramiki lub metalu, w środku gwintowana tulejka i styk centralny. Sama w sobie nie świeci i nie ma klosza – dopiero z przewodem, rozetą sufitową, abażurem czy szklanym kloszem staje się lampą. Dlatego ważne są tu szczegóły, których przy gotowej lampie nikt nie sprawdza: sposób mocowania, gwint na korpusie, zaciski i parametry znamionowe. Typowa oprawka E27 ma oznaczenie 250 V i 4 A, choć zdarzają się wersje na 2 A – zwłaszcza rozgałęźniki i oprawki z włącznikiem.
Zacznij od tego, do czego ją montujesz. Gładki korpus pasuje tam, gdzie oprawka chowa się w obudowie lampy. Korpus z gwintem zewnętrznym (czasem tylko częściowym) przyjmuje pierścień, który dociska abażur albo szklany klosz – to tzw. oprawka z kołnierzem lub pierścieniem. Do ramienia lampy oprawkę przykręca się zwykle na nypel z gwintem M10x1, a do ściany czy sufitu – przez podstawę albo kątownik.
| Rodzaj oprawki | Gdzie się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| Termoplastyczna (biała, czarna) | lampy z żarówkami LED, zwieszaki, naprawy | sprawdź dopuszczalną moc i temperaturę |
| Bakelitowa | lampy w stylu retro, odsłonięte żarówki filament | materiał kruchy przy uderzeniu |
| Porcelanowa (ceramiczna) | żarówki halogenowe, promienniki, zamknięte klosze | cięższa, zwykle bez gwintu na pierścień |
| Metalowa (aluminium, mosiądz) | dekoracyjne zwieszaki i lampy loftowe | wymaga podłączenia przewodu ochronnego |
| Silikonowa lub gumowa, IP44–IP65 | girlandy, zadaszone tarasy, altany | szczelność zależy od dławika i przewodu |
Do tego dochodzą parametry z korpusu: maksymalna moc żarówki (przy LED-ach rzadko ma znaczenie, przy halogenach – bardzo) oraz oznaczenie temperatury, np. T140 albo T210. Im bardziej zamknięty klosz, tym wyższa temperatura wokół gwintu.
Komplet z przewodem i rozetą sufitową to najprostszy sposób na lampę wiszącą z odsłoniętą żarówką. Przy wieszaniu nad stołem dół żarówki lub klosza wypada zwykle 60–80 cm nad blatem, więc długość kabla warto policzyć od sufitu, a nie „na oko”. Oprawka z kablem i wtyczką przyda się do lampy stołowej albo dekoracji na półce. Wersje z włącznikiem (obrotowym lub na łańcuszek) mają zwykle niższy prąd znamionowy – do LED-ów to bez znaczenia. Oprawka przykręcana, z podstawą do sufitu lub ściany, sprawdzi się w piwnicy, garderobie czy na strychu.
Przewód fazowy (brązowy lub czarny) łączy się ze stykiem centralnym na dnie oprawki, a neutralny (niebieski) z gwintowaną tulejką. Dzięki temu gwint, którego można przypadkiem dotknąć przy wkręcaniu żarówki, nie jest pod napięciem. Przewód musi być odciążony – uchwytem w oprawce albo węzłem w rozecie – żeby ciężar lampy nie wisiał na zaciskach. Metalowe oprawki mają zacisk uziemienia i trzeba do niego podłączyć żółto-zieloną żyłę przewodu trójżyłowego. Podłączenie do instalacji 230 V zleć elektrykowi z uprawnieniami, zawsze po wyłączeniu bezpiecznika.
To gwint Edisona – litera E pochodzi od jego nazwiska – o średnicy około 27 mm. Ma go klasyczna żarówka o kształcie gruszki, ale też większość żarówek LED typu kula, świeczka w dużym rozmiarze czy dekoracyjne żarówki filament.
Oprawka (potocznie gniazdo albo „trzonek”, choć trzonkiem fachowo nazywa się część samej żarówki). W katalogach spotkasz też określenia oprawka żarówki, gniazdo E27 lub oprawka oświetleniowa.
Żadna nie jest lepsza – służą do czego innego. Typowe żarówki E27 (gruszka A60, kula) świecą rozproszonym światłem i pasują do lamp wiszących, stołowych i podłogowych; GU10 to zwykle reflektorek do spotów i oczek. Gwint nie decyduje jednak o kącie świecenia – istnieją też reflektorowe żarówki E27. Istnieją redukcje E27/GU10, ale wygodniej dobrać oprawkę do żarówki.
Średnicą gwintu: 27 mm zamiast 14 mm. E14 spotkasz w kinkietach, żyrandolach świecowych i małych lampkach. Redukcja E27/E14 pozwala wkręcić mniejszą żarówkę w większą oprawkę, ale zwiększa wysokość i może wystawać spod klosza.
To oprawka z gwintem na zewnątrz korpusu i pierścieniem, który dociska abażur lub szklany klosz. Otwór w abażurze pod E27 ma zwykle około 40–42 mm.
Tylko taką, która ma odpowiedni stopień ochrony: IP44 pod daszkiem, IP65 tam, gdzie pada bezpośrednio deszcz. Zwykła oprawka IP20 nadaje się wyłącznie do suchych pomieszczeń.
Jeśli zamiast składać lampę z części wolisz od razu gotową, przeczytaj o lampach na żarówki E27. Więcej o przewodach, rozetach i wyłącznikach do lamp: akcesoria oświetleniowe.
