Lampa elewacyjna z czujnikiem ruchu i zmierzchu zapala się tylko wtedy, gdy jest ciemno i ktoś faktycznie podchodzi pod dom. Czujnik zmierzchu „uzbraja” ją po zachodzie słońca, a czujnik ruchu decyduje, kiedy dać światło – przez resztę nocy kinkiet stoi zgaszony i nie marnuje prądu. To najwygodniejszy wariant przy drzwiach wejściowych, bramie garażowej, furtce czy wiacie na śmietniki: nie trzeba szukać włącznika z zakupami w rękach ani pamiętać o gaszeniu światła rano.
Sam czujnik ruchu reaguje także w dzień, więc lampa potrafi zapalać się w południe, gdy listonosz podchodzi do skrzynki. Sam czujnik zmierzchu z kolei trzyma światło przez całą noc. Kinkiet z oboma czujnikami dzieli pracę: fotokomórka mierzy natężenie światła w luksach i dopiero poniżej ustawionego progu włącza detektor ruchu. Lepsze modele mają krótkie opóźnienie, dzięki któremu reflektory przejeżdżającego auta czy chmura nie przełączają lampy co chwilę.
W kinkietach najczęściej pracuje czujnik PIR, który wyłapuje zmianę ciepła poruszającego się ciała. Rzadziej spotkasz czujnik mikrofalowy (HF): reaguje na każdy ruch, może być schowany w obudowie i „widzi” nawet przez cienką ścianę, ale bywa wrażliwszy na kołyszące się gałęzie. Na ścianie typowy kąt detekcji to 120–180°, a modele narożne obejmują nawet 240–270°. Na płaskiej ścianie pole widzenia jest więc z natury półkoliste – kinkiet pilnuje tego, co przed elewacją, a nie dookoła.
Wariantów jest więcej, niż podpowiada nazwa: źródło światła bywa zintegrowane (LED) albo wymienne, w oprawce E27 czy GU10, a część opraw ma tryb światła podstawowego – świecą przyciemnione przez całą noc i rozjaśniają się na pełną moc, gdy ktoś się zbliży.
| Parametr | Typowe wartości | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Zasięg czujnika | zwykle 8–12 m | przy wąskim wejściu wystarczy mniej; większy zasięg ma sens przy długim podjeździe |
| Kąt detekcji | 120–180°, narożne do 270° | szerszy kąt na rogu budynku, węższy przy furtce od ulicy |
| Wysokość montażu | ok. 1,8–2,5 m | niżej – więcej fałszywych alarmów od zwierząt, wyżej – gorzej wyłapuje dalszy ruch |
| Czas świecenia | od ok. 5–10 s do 10–15 min | przy drzwiach 1–3 min, przy wiacie śmietnikowej krócej |
| Strumień świetlny | 400–800 lm przy drzwiach, 1000–1500 lm przy garażu | za jasne światło razi domowników i sąsiadów |
| Barwa światła | 2700–3000 K lub 4000 K | ciepła przy wejściu, neutralna tam, gdzie się pracuje |
| Szczelność | IP44, IP54, IP65 | IP44 pod okapem, IP54–IP65 na ścianie wystawionej na zacinający deszcz |
Jeśli kinkiet ma oprawkę na wymienną żarówkę (np. E27 lub GU10), wkręcaj żarówkę LED. Świetlówki kompaktowe źle znoszą częste włączanie i na mrozie długo się rozgrzewają, a LED daje pełną jasność od razu, także w styczniową noc.
Czujnik PIR najlepiej wykrywa ruch w poprzek swojego pola, a gorzej osobę idącą prosto na niego. Dlatego przy ścieżce prowadzącej czołowo do drzwi lepiej sprawdza się kinkiet zamontowany z boku wejścia niż bezpośrednio nad nim. Przy garażu dobrze działa oprawa na narożniku, która widzi i podjazd, i drzwi.
Zwróć też uwagę na otoczenie. Wylot pompy ciepła, kratka wentylacyjna, rozgrzany asfalt czy krzew poruszany wiatrem potrafią zapalać lampę bez powodu. Fotokomórka nie powinna z kolei widzieć latarni ulicznej ani innej lampy, bo uzna, że wciąż jest jasno. Na wąskiej działce ogranicz zasięg tak, żeby czujnik nie łapał chodnika i podwórka sąsiada – wielu producentów dokłada do opraw przesłony do zaklejenia części soczewki.
Kinkiet z wbudowanym czujnikiem podłącza się jak zwykłą lampę: faza, neutralny i ochronny, najczęściej przewodem YDY 3 × 1,5 mm², a w ziemi – YKY. Obwód zewnętrzny warto zabezpieczyć wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA. Podłączenie do instalacji domowej to zadanie dla elektryka z uprawnieniami. Jeżeli przed lampą jest włącznik, musi zostać włączony na stałe, bo czujnik potrzebuje ciągłego zasilania. W wielu modelach szybkie wyłączenie i ponowne włączenie tym włącznikiem przełącza lampę w tryb stałego świecenia – przydaje się przy grillu czy odśnieżaniu podjazdu.
Z czynnym czujnikiem zmierzchu nie powinna. Jeśli to robi, próg luksów jest ustawiony za wysoko – przekręć pokrętło w stronę symbolu księżyca. Lampa z samym czujnikiem ruchu, bez fotokomórki, reaguje o każdej porze dnia.
Typowo są trzy regulatory: LUX (słońce i księżyc), TIME (zegar) i SENS lub zasięg. Ustaw je wieczorem, gdy robi się szaro: próg zmierzchu obracaj powoli, aż lampa zacznie reagować, a potem przejdź wzdłuż elewacji i sprawdź, skąd czujnik cię widzi. Czas zacznij od 1–2 minut.
Najczęściej coś stale go pobudza: ciepłe powietrze z wentylacji, gałęzie, ruch na ulicy. Bywa też, że lampa jest w trybie stałego świecenia po przełączeniu włącznikiem – wyłącz zasilanie na kilkanaście sekund i włącz ponownie.
Przy drzwiach wejściowych wystarczy 400–800 lm, przy garażu i podjeździe przyda się 1000–1500 lm. Do samego oznaczenia ścieżki czy furtki często wystarczy mniej.
Dla kinkietu z wbudowanym czujnikiem – trzyżyłowy, zwykle YDY 3 × 1,5 mm² w ścianie. Osobny czujnik montowany obok lampy wymaga dodatkowej żyły, która przenosi przełączaną fazę do oprawy.
Gdy światło ma świecić przez cały wieczór, np. przy numerze domu albo na tarasie. Czujnik ruchu przydaje się tam, gdzie światło jest potrzebne tylko na chwilę.
Jeśli zastanawiasz się nad prostszą automatyką, porównaj kinkiety zewnętrzne z samym czujnikiem zmierzchu. A jeśli wybierasz przede wszystkim wygląd oprawy na elewację, wróć do ogólnej kategorii kinkiety zewnętrzne.
