Dobry abażur do lampy stołowej ma dwie role naraz: zasłania żarówkę przed wzrokiem i decyduje, gdzie popłynie światło – na blat, na boki czy pod sufit. Przy lampie stołowej liczą się przy tym centymetry, bo podstawa jest niska, a my siedzimy tuż obok i widzimy oprawkę pod kątem, którego przy lampie stojącej nie ma.
Wymiana samego klosza to zresztą najprostszy sposób na odświeżenie lampy po babci albo podstawy kupionej na pchlim targu. Ceramiczna noga z lnianym walcem wygląda spokojnie i klasycznie, ta sama noga z plisowanym stożkiem – zupełnie współcześnie. Żeby efekt był dobry, trzeba jednak trafić z trzema rzeczami: proporcją, mocowaniem i materiałem.
Klosz do lampy stołowej jest zwykle mniejszy niż abażur do lampy podłogowej, ale większy od kloszyka do lampki nocnej. Najczęściej mieści się w przedziale 20–40 cm średnicy dolnej. Ważniejsze od samej wielkości jest jednak to, że patrzymy na niego z bliska i z góry: siedząc przy biurku lub na kanapie, łatwo zajrzeć do środka. Dlatego dolna krawędź powinna schodzić nieco poniżej oprawki, a górny otwór nie może być tak szeroki, żeby z fotela było widać gołą żarówkę.
Drugą cechą jest sposób, w jaki taki abażur pracuje. Przy lampie stołowej często chodzi o światło miejscowe – do czytania, pisania, rozmowy przy kawie – więc kształt i materiał wprost przekładają się na komfort, a nie tylko na wygląd.
Projektanci wnętrz posługują się kilkoma prostymi regułami. Nie są sztywne, ale pozwalają uniknąć dwóch typowych błędów: małego klosza na masywnej nodze (wygląda jak czapeczka) i ogromnego abażuru na smukłej podstawie (lampa traci równowagę).
| Wymiar | Typowa reguła | Przykład: podstawa 45 cm, najszerszy punkt 15 cm |
|---|---|---|
| Wysokość abażuru | ok. 2/3 wysokości podstawy mierzonej do oprawki | ok. 28–30 cm |
| Średnica dolna | ok. 1,5–2 razy najszerszy punkt podstawy, nie węższa niż sama podstawa | ok. 23–30 cm |
| Dolna krawędź | zasłania oprawkę i żarówkę, gdy patrzysz z boku | zwykle 2–3 cm poniżej oprawki |
| Typowa średnica dla lamp stołowych | małe lampy i lampki biurkowe / typowa lampa stołowa do salonu | ok. 14–20 cm / ok. 20–35 cm |
Jeśli lampa stoi na wąskiej konsoli albo parapecie, wybierz mniejszy lub owalny abażur – nie będzie zahaczał o ścianę i zasłony. Do lampy, która ma być mocnym akcentem na komodzie, możesz pozwolić sobie na większy klosz niż wynika z tabeli.
Zwróć też uwagę, gdzie w abażurze siedzi pierścień. Jeśli jest przy dolnej krawędzi, klosz stoi wysoko nad oprawką; jeśli wyżej – opada niżej i lepiej chowa żarówkę. To częsta przyczyna, dla której nowy abażur „nie pasuje”, choć gwint się zgadza.
Jasny len i bawełna przepuszczają dużo światła na boki, więc lampa doświetla też kawałek pokoju. Aksamit, gruba tkanina w ciemnym kolorze i metal kierują światło w dół i w górę – przy czytaniu dają wyraźną plamę na blacie, a reszta pomieszczenia zostaje w półmroku. Papier, zwłaszcza ryżowy, rozprasza światło miękko i ciepło. Plecionka z rattanu albo juty rzuca na ścianę wzór, ale do pracy przy biurku bywa zbyt nierówna. Abażur ze złotą podszewką ociepla barwę nawet chłodniejszej żarówki.
Do abażurów z tkaniny i papieru wybieraj żarówki LED – grzeją się znacznie mniej niż tradycyjne, więc można dać jaśniejsze źródło bez ryzyka przypalenia materiału. Mimo to zostaw kilka centymetrów odstępu między bańką a tkaniną i sprawdź maksymalną moc podaną na lampie lub abażurze. Do salonu dobrze sprawdza się barwa ok. 2700 K, przy biurku 3000–4000 K. Tekstylne abażury nie nadają się do łazienki.
Kurz z tkaniny zbierzesz miękką szczotką lub wałkiem do ubrań. Plamy usuwaj zgodnie z instrukcją producenta – niektóre abażury można prać, większości nie. Klosze szklane wystarczy przetrzeć miękką ściereczką, a akrylowe czyścić delikatnie, bo łatwo je porysować.
Tak. Wystarczy znać typ oprawki (najczęściej E27 lub E14), wysokość podstawy i jej najszerszy punkt. Z tymi danymi dobierzesz abażur do niemal każdej lampy stołowej, także starej.
Częściowo. Pierścień E27 pasuje do standardowych oprawek tego typu, ale położenie pierścienia, średnica i proporcje bywają różne. Klosze projektowane do konkretnej lampy mogą mieć własne, nietypowe mocowanie.
Zmierz średnicę górną, dolną, wysokość od krawędzi do krawędzi oraz średnicę pierścienia. Przy owalnym lub prostokątnym kloszu zapisz szerokość i głębokość, osobno u góry i u dołu.
Abażurem nazywa się zwykle osłonę z tkaniny, papieru lub plecionki rozpiętą na stelażu, kloszem – raczej szklaną lub metalową. W sklepach i rozmowach oba słowa są używane zamiennie.
Na własny abażur wystarczy metalowy stelaż z pierścieniem, sztywna folia lub karton do podklejenia i tkanina, papier albo plecionka. Ważne, by materiał nie dotykał żarówki i by użyć źródła LED.
LED o barwie ciepłej. Do czytania przyda się ok. 450–800 lm, do nastrojowego światła wystarczy 200–400 lm.
Więcej o kształtach, materiałach i mocowaniach przeczytasz w kategorii klosze do lamp, a jeśli chodzi o mniejszą lampkę przy łóżku – zobacz klosze do lampek nocnych.
