Lampy drewniane dają światło, które od razu wydaje się cieplejsze: drewno pochłania część chłodnego odcienia, a słoje i faktura są widoczne nawet wtedy, gdy lampa jest zgaszona. Najczęściej szukane są lampy ze sklejki i lampy z deski, ale drewno w oświetleniu wnętrz to także lity dąb, fornir, belki z kilkoma oprawkami i trójnogi lamp stojących. Każda z tych technologii inaczej świeci, inaczej się starzeje i do innego pomieszczenia pasuje.
Sklejka to cienkie warstwy drewna, najczęściej brzozowego, sklejone na krzyż. Dzięki temu nie paczy się i daje się ciąć laserem w ażurowe wzory albo składać z cienkich pasków w kule i stożki. Lite drewno – dąb, jesion, buk, sosna, orzech, akacja czy mango – ma wyraźne usłojenie i wagę, którą czuć w dłoni. Fornir to płat drewna o grubości ułamka milimetra naklejony na elastyczne podłoże; pozwala wygiąć klosz w łagodny łuk, a bardzo cienki przepuszcza bursztynową poświatę.
Uwaga na opisy „dekor drewna” albo „imitacja drewna”. To nadruk lub folia na metalu czy plastiku. Wygląda podobnie z daleka, ale nie ma ciepła prawdziwego materiału i nie zestarzeje się w ten sam sposób.
Lite drewno nie przepuszcza światła, więc w lampie pełni rolę osłony i kierunkowego ekranu. Klosz z deski albo z toczonego drewna kieruje strumień w dół, na stół lub fotel, a sufit zostaje w półcieniu. Ażurowa sklejka i lamele działają odwrotnie: rozrzucają po ścianach i suficie rysunek cieni, który w wieczornym salonie robi więcej niż sama lampa. Ciemne drewno, na przykład orzech, połyka sporo światła – przy takim kloszu warto sięgnąć po mocniejsze źródło niż przy jasnej brzozie.
| Sytuacja | Na co patrzeć | Typowe wartości |
|---|---|---|
| Lampa z deski (belka) nad stołem | Długość belki względem blatu, liczba punktów światła | ok. 2/3 długości stołu, dolna krawędź 60–75 cm nad blatem |
| Wisząca lampa ze sklejki w salonie | Średnica klosza względem pokoju i wysokość sufitu | 40–60 cm przy pokoju powyżej 20 m², min. ok. 2 m wolnej przestrzeni pod kloszem w przejściu |
| Lampa sufitowa przy niskim suficie | Plafon zamiast zwisu | sufit ok. 2,5 m w bloku – plafon lub lampa na krótkim zwisie |
| Lampa stojąca z drewna | Stabilność podstawy, wysokość, rodzaj włącznika | zwykle 140–165 cm wysokości, trójnóg lub ciężka stopa |
| Źródło światła | Gwint i barwa | E27, rzadziej E14, GU10 lub zintegrowany LED; 2700–3000 K |
| Wilgotność pomieszczenia | Stopień ochrony | IP20 do suchych wnętrz, IP44 do łazienki |
Drewno najlepiej wygląda w ciepłej bieli 2700–3000 K. Przy 4000 K i chłodniejszym świetle dąb robi się szarawy, a sosna traci miodowy odcień. Jeśli zależy ci na wiernym kolorze słojów, wybieraj żarówki o współczynniku oddawania barw CRI 90 lub wyższym. Ściemniacz przyda się szczególnie przy dużych kloszach – lampa ze sklejki rozświetlona na pełną moc potrafi być zaskakująco jasna.
Drewno łatwo łączy się ze stylami: czarny metal daje klimat loftu, jasna brzoza z lnem – skandynawski, ciemny orzech z mosiądzem – nastrój lat 60., a surowa, szczotkowana deska pasuje do wnętrz rustykalnych.
Belka z litego dębu potrafi ważyć kilka kilogramów, dlatego zawieś ją na kotwie dobranej do stropu – inna sprawdzi się w betonie, inna w płycie gipsowo-kartonowej. Podłączenie do instalacji 230 V zostaw elektrykowi z uprawnieniami. Na tabliczce znamionowej każdej lampy jest podana maksymalna moc żarówki i tego limitu trzeba się trzymać. Przy LED-ach problem praktycznie znika: źródło grzeje się na tyle słabo, że drewno w pobliżu oprawki nie przesycha ani nie ciemnieje.
Drewno pracuje razem z wilgotnością powietrza. Lampa wisząca tuż nad kaloryferem albo kominkiem w sezonie grzewczym może dostać drobnych pęknięć, a ta postawiona w pełnym słońcu zmieni kolor – dąb ściemnieje i nabierze bursztynu, sosna zżółknie. Nad płytą kuchenną drewno zbiera tłuszcz i parę, które wnikają w słoje. Kurz zbieraj suchą lub lekko wilgotną ściereczką z mikrofibry, po wyłączeniu i ostygnięciu lampy. Unikaj rozpuszczalników i środków w sprayu. Powierzchnie olejowane można co jakiś czas odświeżyć olejem do drewna, lakierowane wystarczy przetrzeć.
Tak, to jeden z popularniejszych wyborów. Sklejka jest lekka, nie tłucze się jak szkło, a z LED-em klosz pozostaje chłodny w dotyku. Zawieś ją tak, by dziecko nie sięgało jej z łóżka piętrowego.
Przyjmuje się mniej więcej dwie trzecie długości blatu, tak by po obu stronach zostało po kilkadziesiąt centymetrów. Przy stole na sześć osób zwykle wystarczają trzy punkty światła.
Jedna nie zastąpi drugiej. Wisząca daje światło ogólne, stojąca – miękki krąg przy kanapie lub fotelu. Najprzyjemniej robi się, gdy obie mają podobny odcień drewna.
Plafon lub lampa na krótkim, regulowanym zwisie. Przy suficie około 2,5 m klosz wiszący nad przejściem łatwo trącić głową.
Sklejka lepiej znosi zmiany wilgotności, bo warstwy się wzajemnie usztywniają. Lite drewno jest bardziej masywne i z czasem pięknie ciemnieje, ale wymaga dalszej odległości od grzejników.
Przy źródle LED i mocy zgodnej z oznaczeniem na lampie – nie. Ryzyko pojawia się, gdy do ciasnego klosza wkręca się mocną żarówkę tradycyjną albo halogenową.
Więcej materiałów, stylów i rodzajów opraw opisuje dział lampy wewnętrzne. Jeśli drewno ma trafić także do sypialni, zajrzyj do drewnianych lampek nocnych.
