Listwa LED RGB to taśma z diodami czerwonymi, zielonymi i niebieskimi, które sterownik miesza w dowolnych proporcjach – z pilota, aplikacji albo panelu na ścianie. Zamiast jednej barwy bieli dostajesz miliony odcieni: chłodny błękit w gzymsie sufitu, ciepły pomarańcz pod łóżkiem albo kolor dopasowany do filmu za telewizorem.
W praktyce RGB zmienia w taśmie trzy rzeczy: liczbę przewodów, rodzaj sterownika i sposób, w jaki trzeba myśleć o bieli. O tym, czy oświetlenie będzie działać bez kłopotów, decyduje więc nie tylko sama taśma, ale cały zestaw: zasilacz, sterownik, przewody i profil.
Najczęściej spotkasz diody SMD 5050 – w jednej obudowie siedzą trzy chipy: R, G i B. Taśma ma wspólny plus i trzy osobne kanały, czyli cztery przewody. Sterownik reguluje jasność każdego kanału, a oko składa wynik w jeden kolor. Czerwony z zielonym daje żółty, wszystkie trzy na pełnej mocy – coś, co przypomina biel.
„Przypomina”, bo biel z mieszania jest zwykle lekko niebieskawa albo różowawa i słabo oddaje kolory przedmiotów. Dlatego obok klasycznego RGB funkcjonują warianty z osobną diodą białą. Jeśli taśma ma czasem świecić jako zwykłe światło nad blatem czy w korytarzu, warto rozważyć je od razu, bo do istniejącej instalacji RGB białego kanału się nie dołoży.
| Parametr | Typowe wartości | Na co wpływa |
|---|---|---|
| Rodzaj | RGB, RGBW, RGB+CCT | 4, 5 lub 6 przewodów; jakość bieli |
| Gęstość diod | 30, 60 lub 120 LED/m; COB ponad 800 LED/m | równomierność linii światła |
| Moc | ok. 7,2 W/m (30 LED/m), 14,4 W/m (60 LED/m), 19,2 W/m (RGBW) | jasność, dobór zasilacza, potrzeba profilu |
| Napięcie | 12 V lub 24 V DC; 5 V w zestawach USB | maksymalny odcinek zasilany z jednej strony |
| Odcinek z jednego końca | ok. 5 m przy 12 V, ok. 10 m przy 24 V | równe kolory na całej długości |
| Szczelność | IP20, IP44, IP65, IP67/68 | suche wnętrza, kuchnia, łazienka, taras |
| Cięcie | co 5 cm lub co 10 cm | dopasowanie do mebla czy wnęki |
Zasilacz liczysz prosto: długość razy moc na metr plus ok. 20% zapasu. Pięć metrów taśmy 14,4 W/m to 72 W, więc szukasz zasilacza 90–100 W. Do taśmy 12 V nigdy nie podłączaj zasilacza 24 V ani tradycyjnego transformatora halogenowego – ten ostatni daje prąd zmienny.
Bez sterownika taśma RGB nie zaświeci w kolorze – sam zasilacz to za mało. Pilot na podczerwień jest najtańszy, ale wymaga „widzenia” odbiornika. Pilot radiowy działa przez szafkę czy zabudowę z płyt g-k, więc sterownik można schować. Sterowniki Wi-Fi i Bluetooth dodają aplikację, harmonogramy, sceny i współpracę z asystentem głosowym; część ma tryb muzyczny.
Sterownik musi mieć tyle kanałów, ile taśma: czterokanałowy RGB nie obsłuży diody białej w RGBW. Sprawdź też prąd na kanał – typowy sterownik na podczerwień poradzi sobie z około 10 m taśmy 12 V. Przy dłuższych trasach stosuje się wzmacniacz RGB albo sterownik o większej mocy.
Powierzchnię przed klejeniem odtłuść, bo taśma klejąca na kurzu odpada po kilku tygodniach. Taśmę mocniejszą niż ok. 10 W/m wklej w profil aluminiowy – odprowadza ciepło, a klosz mleczny ukrywa pojedyncze diody. Przy RGB lepiej wybrać profil nieco głębszy, żeby kolory zdążyły się wymieszać. Łączenia najpewniej się lutuje; złączki zatrzaskowe bywają zawodne przy większej mocy i w wilgoci. Podłączenie zasilacza na stałe do instalacji 230 V zostaw elektrykowi.
Najczęstszy problem to blaknięcie albo zmiana koloru na końcu długiego odcinka. To spadek napięcia: niebieski i zielony słabną pierwsze, więc koniec robi się czerwonawy. Pomaga zasilanie z obu stron, grubszy przewód (do 5 m wystarczy 0,5–0,75 mm², przy 10–20 m nawet 2,5 mm²) albo 24 V zamiast 12 V. Drugi kłopot to zamienione kolory – przewody sterownika nie zawsze mają barwy zgodne z oznaczeniami na taśmie, dlatego przed lutowaniem zrób próbę.
Gdy szukasz efektu płynącej tęczy, w której każdy fragment świeci inaczej, potrzebujesz taśmy cyfrowej (RGBIC) – zwykłe RGB świeci na całej długości jednym kolorem. Więcej o tym w osobnym opisie adresowalnych taśm LED.
Tak, ale biel powstaje z wymieszania trzech kolorów, więc bywa chłodna i nierówna. Do zwykłego oświetlenia lepsza jest taśma RGBW lub RGB+CCT z osobną diodą białą.
RGB wystarczy, gdy liczy się kolor i nastrój. RGBW wybierz, jeśli taśma ma też dawać czyste, przyjemne białe światło – na przykład w kuchni albo w salonie.
Pięć metrów taśmy 14,4 W/m na pełnej mocy pobiera ok. 72 W, czyli 0,07 kWh na godzinę. W praktyce mniej, bo rzadko świecą wszystkie kanały naraz na 100%.
RGB ma cztery (plus i trzy kolory), RGBW pięć, RGB+CCT sześć. Taśmy cyfrowe mają zwykle trzy: zasilanie, masę i sygnał.
Przy 12 V podłącz zasilanie z obu końców albo w środku; przy 24 V dziesięć metrów zwykle da się zasilić z jednej strony. Zasilacz dobierz z zapasem ok. 20%.
Tak, ale tylko w zaznaczonych miejscach – zwykle co 5 lub 10 cm, przy padach oznaczonych +, R, G, B.
Więcej o taśmach LED świecących jedną barwą bieli: paski LED.
