Plafon zewnętrzny z czujnikiem ruchu to oprawa przykręcana do sufitu – podbitki nad wejściem, stropu wiaty czy podcienia – która sama zapala światło, gdy ktoś wejdzie w jej pole widzenia, i gasi je po ustawionym czasie. Czujnik zamontowany na suficie patrzy w dół, więc obejmuje okrąg wokół lampy, a nie wachlarz przed ścianą: reaguje bez względu na to, z której strony nadchodzisz.
Właśnie ten okrąg odróżnia lampę sufitową od kinkietu z sensorem. Pod wiatą garażową podchodzi się od auta, od furtki i od drzwi do domu jednocześnie – kinkiet na ścianie zobaczy tylko część tych dróg, plafon nad środkiem przestrzeni zobaczy wszystkie.
W plafonach spotyka się dwa rodzaje czujek. Częściej jest to PIR, czyli czujnik podczerwieni: wyłapuje zmianę promieniowania cieplnego, gdy w polu pojawi się człowiek. Druga grupa to czujniki mikrofalowe (HF, radarowe), które wysyłają słabą falę i analizują jej odbicie.
Wysokość montażu działa jak zoom: im wyżej wisi lampa, tym większy okrąg obejmuje, ale tym słabiej reaguje na drobne gesty. Przy bardzo wysokiej wiacie zdarza się odwrotny kłopot – światło zapala się dopiero, gdy stoisz prawie pod nim.
Poniższe wartości to typowe zakresy dla plafonów zewnętrznych z czujnikiem ruchu. Konkretne liczby zawsze sprawdzaj w karcie danego modelu.
| Parametr | Typowy zakres | Co z tego wynika |
|---|---|---|
| Wysokość montażu | 2,2–4 m | podbitka nad drzwiami to zwykle 2,3–2,7 m, wiata garażowa 2,5–3 m |
| Kąt wykrywania | 360° | pełny okrąg pod lampą; w razie potrzeby część soczewki zasłania się nakładką |
| Zasięg czujnika | zwykle 4–10 m, regulowany | przy wąskim przejściu lepiej go zmniejszyć niż zostawić maksimum |
| Czas świecenia | od kilku sekund do kilkunastu minut | na ganku wystarczy 1–2 min, pod wiatą przy rozładunku zakupów 3–5 min |
| Szczelność | IP44–IP65 | IP44 pod pełnym zadaszeniem, IP54–IP65 tam, gdzie zawiewa deszcz i śnieg |
| Strumień światła | ok. 400–2000 lm | wejście: 400–800 lm, carport i wiata: 1000–2000 lm |
| Barwa światła | 3000–4000 K | ciepła przy drzwiach domu, neutralna w garażu i pod wiatą roboczą |
| Temperatura pracy | często od –20 do +40 °C | ważne przy wiatach otwartych z boków i w nieogrzewanych garażach |
Drugie pytanie to źródło światła. Plafon ze zintegrowanym LED-em jest płaski i nie wymaga żarówek, ale po latach wymienia się całą oprawę. Model z gwintem E27 pozwala dobrać barwę i jasność samodzielnie – wkręć wtedy żarówkę LED, bo świetlówka kompaktowa wolno się rozgrzewa i źle znosi częste włączanie, a przy czujniku ruchu to codzienność.
Jeśli nad wejściem jest tylko ściana, a nie strop, lepszym wyborem będzie kinkiet zewnętrzny z czujnikiem ruchu.
Najczęstszy błąd to montaż lampy dokładnie nad ścieżką, którą się podchodzi – czujnik PIR zareaguje wtedy późno. Lepiej przesunąć plafon kawałek w bok, by ruch przecinał jego pole. Drugi błąd to maksymalny zasięg „na zapas”: lampa zapala się od samochodów na ulicy i kota sąsiada, a domownicy przestają na nią zwracać uwagę.
Raz na sezon przetrzyj klosz i soczewkę miękką, wilgotną ściereczką, bez rozpuszczalników. Pajęczyna na czujniku potrafi zapalać światło co kilka minut przez całą noc. Przy okazji sprawdź, czy uszczelka przy suficie jest cała i czy do wnętrza nie dostały się owady.
Fałszywe alarmy (zwierzęta, gałęzie, auta), gaśnięcie światła, gdy ktoś długo stoi nieruchomo, i nieco wolniejsza reakcja na osobę idącą wprost na czujnik. Większość tych wad usuwa dobra regulacja zasięgu i czasu oraz przemyślane miejsce montażu.
Pod otwartą wiatą i nad wejściem zwykle wystarcza PIR. Mikrofala lepiej znosi skrajne temperatury i wykrywa drobny ruch, ale trzeba ją ustawić ostrożnie, bo widzi przez cienkie przegrody.
Plafon na 230 V podłącza się zwykle przewodem trzyżyłowym 3 × 1,5 mm² do obwodu zabezpieczonego wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA. Wyłącznik ścienny, jeśli jest, musi zostać włączony na stałe, bo czujnik potrzebuje zasilania. Prace przy instalacji elektrycznej zleć elektrykowi z uprawnieniami.
W wielu modelach tak: szybkie dwukrotne wyłączenie i włączenie wyłącznika przełącza lampę w tryb ciągły, a dłuższa przerwa przywraca pracę z czujnikiem. Sposób zależy od modelu i jest opisany w instrukcji.
Sam czujnik ruchu nie rozróżnia dnia i nocy. Wiele opraw ma jednak wbudowany próg jasności, który blokuje włączanie przy dziennym świetle.
Wersja zasilana z sieci daje więcej światła i działa niezależnie od pogody. Bezprzewodowe lampy na baterie lub solarne montuje się bez kucia, ale pod zadaszeniem panel słoneczny ma mało słońca, więc na suficie sprawdzają się gorzej.
Jeśli czujnik nie jest Ci potrzebny, o samych oprawach sufitowych na zewnątrz – kształtach, materiałach i montażu – więcej w dziale plafony zewnętrzne. Więcej o lampach, w których czujnik ruchu pracuje w parze z czujnikiem zmierzchu: plafony zewnętrzne z czujnikiem ruchu i zmierzchu.
