Stopień ochrony IP67 to konkretna obietnica, a nie ogólne „odporny na wodę”. Pierwsza cyfra, szóstka, oznacza pełną pyłoszczelność. Druga, siódemka, mówi, że obudowa wytrzymuje chwilowe zanurzenie — w warunkach badania na głębokości do metra przez pół godziny. Właśnie dlatego w tej grupie znajdziesz przede wszystkim oprawy, którym woda potrafi stanąć nad głową: reflektory wpuszczane w grunt i w nawierzchnię oraz duże naświetlacze architektoniczne pracujące w otwartym terenie.
Ta różnica kosztuje najwięcej pomyłek. IP67 opisuje sytuację awaryjną: podtopioną studzienkę, zalany podjazd po ulewie, oprawę przykrytą kałużą do rana. Nie opisuje pracy ciągłej pod lustrem wody. Reflektor do oczka wodnego, fontanny czy basenu musi mieć stopień IP68 wraz z podaną przez producenta maksymalną głębokością i czasem zanurzenia. Oprawa IP67 położona na dnie stawu przetrwa sezon albo dwa, a potem zacznie zbierać wodę w środku — i nie jest to wada wykonania, tylko użycie niezgodne z klasą.
Oprawa wpuszczona w kostkę siedzi w studzience, która prędzej czy później wypełni się wodą — bo zatka się drenaż, bo grunt jest gliniasty, bo śnieg stopniał szybciej, niż woda zdążyła odejść. Wysoka szczelność jest tu warunkiem, żeby instalacja przetrwała zimę. Przy oprawach wbudowanych w nawierzchnię, po której się jeździ, drugim kluczowym parametrem jest nośność podana w kilogramach — profesjonalne oprawy najazdowe deklarują ją wprost, na przykład tysiąc kilogramów w przypadku niektórych opraw typu wallwasher. Trzecim jest odporność na uderzenia: klasa IK10 oznacza obudowę zaprojektowaną na twarde traktowanie, a to w posadzce podjazdu norma, nie luksus.
Szczelna oprawa źle zabudowana przestaje być szczelna. Studzienkę montażową zasypuje się materiałem przepuszczalnym, żeby woda miała jak odejść, a nie zwykłym gruntem rodzimym. Przewód wchodzi przez dławik dobrany do jego średnicy — dokręcony na zbyt cienki kabel przepuszcza wodę mimo poprawnego IP obudowy. Połączenia w gruncie wykonuje się w mufach żelowych albo w hermetycznych puszkach, nigdy na kostce owiniętej taśmą. I jeszcze jedno: obudowę zamyka się w suchy dzień, bo wilgotne powietrze zamknięte w środku skropli się na szkle przy pierwszym chłodnym wieczorze i będzie wyglądać jak przeciek.
IP67 pojawia się też tam, gdzie oprawa jest droga i ma pracować dwadzieścia lat bez zaglądania do środka — w oświetleniu architektonicznym. Skala jest zupełnie inna niż w ogrodzie przydomowym: mówimy o naświetlaczach o mocy od stu kilkudziesięciu do kilkuset watów, o strumieniu liczonym w dziesiątkach tysięcy lumenów, sterowanych magistralą DALI, dostępnych w barwach od bardzo ciepłych 2200 K przez 3000 K po neutralne 4000 K. To sprzęt do fasad budynków publicznych, hal i obiektów sportowych. Na ścianie domu jednorodzinnego taka oprawa nie jest „mocniejsza” — jest po prostu nie na tę skalę i oświetli też pół ulicy.
Przy oprawie gruntowej świecącej w górę olśnienie jest wpisane w konstrukcję, bo źródło znajduje się na wysokości oczu, gdy podejdziesz blisko. Dlatego liczą się osłony, kraty przeciwolśnieniowe i wąska wiązka skierowana na konkretny element, a nie w otwartą przestrzeń. Oprawy asymetryczne typu wallwasher zaprojektowano właśnie po to: stawia się je tuż przy ścianie i rozprowadzają światło w górę bez świecenia w oczy przechodzącym. Naświetlacz o dużej mocy skierowany poziomo świeci w okna sąsiadów przez całą noc — przy strumieniach rzędu kilkudziesięciu tysięcy lumenów nikt tego nie przeoczy.
Jest inne, nie lepsze na każdą okazję. IP65 chroni przed strugą wody z dowolnego kierunku, ale nie przed zanurzeniem; IP67 znosi zanurzenie, lecz nie testuje się go silną strugą pod ciśnieniem. Do oprawy na ścianie pod deszczem wystarcza IP65, do oprawy w gruncie sensowniejsze jest IP67.
Najczęściej z powietrza zamkniętego przy montażu. Część opraw ma membranę wyrównującą ciśnienie, która wypuszcza parę, a zatrzymuje wodę — jeśli mgła znika po kilku wieczorach, obudowa działa poprawnie.
Lepiej nie. Strumień pod wysokim ciśnieniem to inny rodzaj obciążenia niż zanurzenie i potrafi przepchnąć wodę pod uszczelkę. Wystarczy wąż ogrodowy i miękka szczotka.
