R7s to trzonek dwustronny — szklana rurka z metalowym stykiem na każdym końcu, wciskana między dwie sprężynujące oprawki. Nazwa „gwint R7s” przyjęła się w sklepach, ale niczego się tu nie wkręca. Ten filtr zbiera źródła światła właśnie w takim wykonaniu: do naświetlaczy, halogenowych lamp podłogowych i opraw nad obrazami.
Przez kilkanaście lat R7s siedział w dwóch miejscach: w halogenowej lampie podłogowej z „patyczkiem” świecącym w sufit i w naświetlaczu nad wjazdem albo nad drzwiami garażu. Obie konstrukcje wciąż działają i obie da się przezbroić, dlatego popyt na te rurki nie znika, mimo że sama technologia halogenowa jest już na wylocie.
Rurkę mierzy się od styku do styku, a nie po szkle. W praktyce spotyka się cztery rozmiary:
Zbyt krótka rurka wypadnie ze sprężyny, zbyt długa wygnie się i pęknie. Jeśli stara jeszcze jest w oprawie, wyjmij ją i zmierz — nie sugeruj się tym, co producent lampy podawał w instrukcji, bo oprawki bywały wymieniane.
Do tego dwie średnice trzonka: R7s-7 w zastosowaniach domowych i R7s-15 w mocnych naświetlaczach zawodowych. Cieńsza rurka wejdzie w szerszą oprawkę, odwrotnie nie.
Halogen świeci dookoła, pełne 360 stopni, zapala się natychmiast i ściemnia się na każdym ściemniaczu. Płaci się za to prądem i temperaturą — szkło potrafi być tak gorące, że przypala kurz na kloszu.
Zamiennik LED ma w środku płytkę i zasilacz, więc świeci zwykle w zakresie od 120 do 330 stopni. W lampie podłogowej świecącej w sufit i w naświetlaczu nie ma to znaczenia, bo rurkę można po prostu obrócić stroną świecącą we właściwym kierunku. W oprawie z przezroczystym kloszem ciemna strona będzie widoczna.
Warto porównywać lumeny, a nie „odpowiednik W” z frontu opakowania. Halogen 118 mm o mocy 120 W to zwykle ponad 2 000 lm i sporo zamienników LED tej długości do tej wartości nie dochodzi.
Sprzedaż liniowych halogenów R7s poniżej 2 700 lm jest nadal dozwolona, natomiast mocniejsze wersje nie mogą być wprowadzane do obrotu w UE od 1 września 2023 roku. Stary naświetlacz 400 W czy 500 W prędzej czy później trzeba będzie przezbroić na LED.
Halogenu nie dotyka się gołymi palcami — tłuszcz ze skóry wypala się w kwarcowym szkle i tworzy punkt, w którym rurka pęka. Wystarczy chusteczka. Przy LED problemem bywa ciepło uwięzione w szczelnym naświetlaczu: elektronika w środku rurki starzeje się wtedy znacznie szybciej, niż obiecuje opakowanie. Jeśli oprawa ma czujnik ruchu z minimalnym obciążeniem, po zamianie 150 W na 15 W potrafi się zacinać.
Zwykle tak, o ile długość się zgadza, a oprawa nie jest hermetycznie zamknięta. Nic więcej w naświetlaczu nie trzeba przerabiać.
Halogen zawsze. LED wyłącznie wtedy, gdy producent wyraźnie to deklaruje — nieściemnialna rurka na starym ściemniaczu miga, buczy albo w ogóle nie zapala.
Prawie zawsze to zła długość. Luźna rurka jest za krótka, wciskana na siłę — za długa.
Inne trzonki i kształty zebraliśmy w kategorii źródła światła.
