Świetlówki T5

Świetlówka T5 to cienka rura o średnicy 16 mm z trzonkiem G5, czyli dwoma bolcami w rozstawie 5 mm. Przy wymianie liczą się trzy rzeczy: długość rury, rodzaj zasilania w oprawie i to, czy w miejsce jarzeniówki wkładasz zwykłą świetlówkę, czy jej odpowiednik LED.

T5 pracuje w płaskich oprawach biurowych, listwach podszafkowych, lustrach łazienkowych, gablotach, akwariach i wąskich profilach w zabudowie. Klasyczne liniowe świetlówki ogólnego przeznaczenia wypadają z rynku UE z powodu rtęci, więc coraz częściej pytanie brzmi: jaka świetlówka LED T5 zastąpi starą rurę?

Co oznacza T5 i czym różni się od T8

Litera T to kształt rurowy, a liczba – średnica w ósmych częściach cala: 5/8 cala daje około 16 mm. Starsza T8 ma 26 mm, trzonek G13 i jest mniej więcej o 5 cm dłuższa od odpowiadającej jej T5. Te dwa standardy nie są zamienne: inna grubość, inne bolce, inne oprawki. Przejściówki z T8 na T5 istnieją, ale zwykle prościej wymienić całą oprawę.

Pod tym samym oznaczeniem kryje się kilka rodzin. Najczęściej spotkasz prostą świetlówkę liniową z trzonkiem G5. Bywa też T5 kołowa z czterostykowym trzonkiem 2GX13 – zupełnie inna oprawka. Skrót T5 noszą również maleńkie żarówki wtykowe W2x4.6d z desek rozdzielczych i podświetleń, które z rurami nie mają nic wspólnego. Zanim coś zamówisz, spójrz na trzonek.

Jakie są długości świetlówek T5?

Długość jest ściśle powiązana z mocą, a oprawa przyjmie tylko jeden rozmiar. Zmierz starą rurę bez bolców albo odczytaj moc z nadruku na szkle.

Osobną grupą są krótkie T5 z listew kuchennych i lusterek: 4 W (ok. 14 cm), 6 W (ok. 21 cm), 8 W (ok. 29 cm) i 13 W (ok. 52 cm). Zamienniki LED tych rozmiarów sprzedaje się często jako 30 cm i 53 cm, bo w wymiar wlicza się bolce.

Świetlówka LED T5 – trzy sposoby podłączenia

• Typ A – rura LED pracuje na istniejącym stateczniku elektronicznym. Wymiana trwa minutę, ale działa tylko z kompatybilnym statecznikiem (producent podaje listę), a gdy statecznik padnie, zgaśnie także dioda.
• Typ B – zasilanie wprost z 230 V. Statecznik się odłącza, a oprawę przerabia elektryk z uprawnieniami. Warto ją potem oznakować, żeby nikt nie włożył tam klasycznej jarzeniówki.
• Typ A+B – działa w obu układach. Najpierw wkładasz ją na stary statecznik, a gdy ten się zużyje, oprawę przerabia się na zasilanie bezpośrednie.

Czwarta droga to zintegrowana listwa LED T5: gotowa oprawa z własnym przewodem, często z wyłącznikiem i możliwością łączenia kilku sztuk w ciąg. Sprawdza się pod szafkami, gdy stara listwa i tak jest do wymiany.

Gdzie T5 sprawdza się najlepiej

Cienka rura mieści się w profilach głębokości kilku centymetrów, dlatego T5 króluje w zabudowie meblowej, w podświetleniach sufitów podwieszanych i w szafkach łazienkowych. W biurach typowa oprawa rastrowa 60 × 60 cm ma cztery rury 14 W. Barwę dobierz do miejsca: oznaczenie 830 to 3000 K i Ra powyżej 80, dobre do domu; 840 (4000 K) pasuje nad blat i do biura; 865 (6500 K) do warsztatu i magazynu.

Klasyczna T5 osiąga pełną jasność przy około 35 °C wokół rury, więc w zimnym garażu świeci słabo i długo się rozgrzewa. LED nie ma tego problemu i od razu daje pełne światło.

Na co uważać

• Rura LED świeci zwykle w kącie 150–240°, a jarzeniówka dookoła. W oprawach z odbłyśnikiem i w podświetleniu pośrednim obróć ją tak, by diody kierowały światło tam, gdzie trzeba.
• Bolce G5 wsuwa się w oprawkę i przekręca o 90°, aż rura zaskoczy. Luźna rura miga lub nie świeci.
• Zużyte świetlówki zawierają rtęć: oddaj je do punktu zbiórki lub PSZOK-u, nie do kosza. Stłuczoną rurę zbierz na mokro i przewietrz pomieszczenie.

Najczęstsze pytania

Czemu świetlówka miga?

W klasycznej T5 to zwykle koniec życia rury: czarne końce, nierówny start, a w końcu wyłączenie przez statecznik elektroniczny. W małych listwach z dławikiem i zapłonnikiem winny bywa zapłonnik. LED, który miga, najczęściej nie dogaduje się ze statecznikiem albo ma luźny styk.

Dlaczego świetlówka LED nie świeci?

Najczęstsza przyczyna to zły typ: rura typu B włożona do oprawy ze statecznikiem albo typ A w oprawie, z której statecznik już usunięto. Drugi powód to niekompatybilny statecznik – wtedy pomaga typ A+B lub przeróbka oprawy.

Ile watów ma świetlówka LED T5?

Mniej więcej połowę tego, co jarzeniówka tej samej długości: przy 55 cm zwykle 7–10 W, przy 115 cm 16–26 W. Porównuj lumeny, nie waty.

Czym się różni świetlówka od LED?

Świetlówka świeci dzięki wyładowaniu w parach rtęci i luminoforowi, potrzebuje statecznika i ciepła. LED nie ma rtęci, startuje natychmiast, świeci kierunkowo i zwykle wytrzymuje dłużej.

Czy T5 można włożyć zamiast T8?

Nie bezpośrednio. Inne trzonki i długości wymagają adaptera z własnym zasilaniem albo nowej oprawy.

Starsze oprawy z grubszą rurą opisujemy osobno przy świetlówkach T8, a pozostałe trzonki i rodzaje lamp – w dziale źródła światła.