Żarówka akumulatorowa to źródło światła z wbudowanym ogniwem litowo-jonowym, które świeci także wtedy, gdy w gniazdku nie ma prądu. W praktyce kryją się pod tą nazwą dwa różne produkty: żarówka awaryjna, wkręcana w zwykły gwint i ładowana z sieci, oraz bezprzewodowa żarówka ładowana kablem USB, która w ogóle nie potrzebuje oprawy podłączonej do instalacji.
Od zwykłej żarówki LED różni się więc nie barwą ani kształtem bańki, tylko tym, skąd bierze energię i jak długo poradzi sobie bez niej. Przed zakupem warto ustalić, który z tych dwóch scenariuszy jest Twój, bo parametry, na które trzeba patrzeć, są w obu przypadkach inne.
Wersja awaryjna wygląda jak klasyczna żarówka A60 lub nieco większa A70 i najczęściej ma gwint E27, rzadziej E14. Dopóki w oprawie jest napięcie 230 V, świeci jak każda inna LED-ówka i przy okazji doładowuje akumulator. Gdy napięcie zniknie – wybije bezpiecznik, burza zerwie linię, zakład energetyczny wyłączy prąd – układ w trzonku przełącza się na baterię w ułamku sekundy. Światło nie gaśnie, tylko przygasa, bo w trybie awaryjnym jasność celowo spada, żeby ogniwo wystarczyło na dłużej.
Wersja bezprzewodowa ma zintegrowany LED, często atrapę trzonka albo haczyk zamiast gwintu i gniazdo USB-C lub micro USB. Ładujesz ją jak telefon, a potem wieszasz w abażurze, w lampionie, w namiocie czy pod daszkiem altany. Wiele modeli ma pilota, dotykowy włącznik, kilka poziomów jasności i wyłącznik czasowy.
Poniżej wartości typowe dla obu rodzajów. Konkretne liczby zawsze podaje karta produktu, a różnice między modelami potrafią być duże.
| Parametr | Żarówka awaryjna (z sieci) | Żarówka ładowana przez USB |
|---|---|---|
| Trzonek | zwykle E27, czasem E14 | brak lub atrapa, haczyk, magnes |
| Jasność z sieci | ok. 450–900 lm (jak dawne 40–75 W) | nie dotyczy |
| Jasność na baterii | zwykle 250–300 lm | od 20 lm (nastrojowe) do kilkuset lm |
| Akumulator | Li-ion 3,7 V, ok. 1200–2000 mAh | Li-ion, ok. 400–4500 mAh |
| Czas pracy bez prądu | zwykle 2–4,5 h | ok. 4–20 h, zależnie od poziomu jasności |
| Ładowanie do pełna | od kilku do kilkunastu godzin świecenia | ok. 2,5–10 h z ładowarki USB |
| Szczelność | najczęściej IP20 – tylko suche wnętrza | bywa IP44 lub IP54 na zadaszone miejsca |
Dwie rzeczy łatwo przeoczyć. Po pierwsze, akumulator wydłuża korpus: żarówka awaryjna ma często 135–155 mm długości, podczas gdy zwykła A60 około 110 mm, więc warto zmierzyć klosz. Po drugie, czasy pracy podawane przez producentów dotyczą zwykle najniższego poziomu jasności – przy pełnej mocy realnie wychodzi mniej.
Żarówka awaryjna nie zastępuje natomiast certyfikowanego oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego w budynkach użyteczności publicznej, które projektuje się według norm z rodziny PN-EN 1838. To rozwiązanie dla domu, nie dla dróg ewakuacyjnych w biurze.
Najczęstsze rozczarowanie: prąd wyłączyli, a żarówka nie zaświeciła. Automatyczne przełączenie działa zwykle tylko wtedy, gdy włącznik na ścianie jest w pozycji „włączony”. Jeśli światło było zgaszone, wiele modeli trzeba zapalić ręcznie – przyciskiem na trzonku albo dotykając metalowego gwintu po wykręceniu. Sprawdź w instrukcji, jak zachowuje się Twój egzemplarz, zanim przyjdzie pierwsza awaria.
Żarówek akumulatorowych nie podłącza się do ściemniaczy – elektronika ładująca źle znosi regulację napięcia. Nie nadają się też do szczelnie zamkniętych, mocno nagrzewających się opraw, bo ogniwo litowo-jonowe nie lubi wysokiej temperatury. Zimą nie ładuj ich w nieogrzewanej altanie: ogniw Li-ion nie powinno się ładować poniżej 0 °C. Jeśli żarówka ma długo leżeć w szufladzie, zostaw ją naładowaną mniej więcej w połowie i raz na kilka miesięcy doładuj.
Akumulator zużywa się szybciej niż dioda. Po kilkuset cyklach ładowania czas pracy wyraźnie spada, a wymiana ogniwa zwykle nie jest przewidziana. Zużytą żarówkę oddaj do punktu zbiórki elektroodpadów – z baterią w środku nie może trafić do zmieszanych.
Wersja awaryjna ładuje się, gdy świeci z sieci, i sama przechodzi na zasilanie z akumulatora, kiedy w oprawie zabraknie napięcia. Wersja bezprzewodowa w ogóle nie korzysta z instalacji – ładujesz ją kablem USB i używasz jak przenośnej lampki.
Tyle, co zwykłego LED-a o tej samej mocy. Żarówka 9 W zużywa przez godzinę 0,009 kWh, czyli jedna kilowatogodzina wystarcza na ponad 110 godzin świecenia. Ładowanie akumulatora dokłada do tego niewiele.
Nie zawsze. Pilot ma zwykle bezprzewodowa żarówka ładowana przez USB, służąca do wieszania. Żarówki awaryjne częściej mają przycisk na trzonku i działają bez pilota.
Tak, choć spotyka się je rzadziej niż E27. Mniejszy korpus mieści mniejsze ogniwo, więc czas pracy na baterii bywa krótszy.
Latarka daje wąską wiązkę, żarówka – rozproszone światło na cały pokój, i to bez szukania jej po ciemku, bo zapala się sama. Do wyjścia na zewnątrz latarka bywa wygodniejsza, w domu lepiej sprawdza się żarówka.
Dioda LED ma trwałość liczoną w tysiącach godzin, ale wąskim gardłem jest akumulator: zwykle kilkaset cykli ładowania, czyli kilka lat normalnego używania.
Jeśli szukasz innych źródeł światła do tego samego gwintu, zajrzyj do kategorii żarówek i źródeł światła. A gdy chodzi o całą lampę bez kabla, na przykład nad stołem, pomocne będą lampy wiszące na baterie.
