Żyrandol papierowy daje światło miękkie i równe jak lampion: papier rozprasza blask żarówki we wszystkie strony, więc pokój nie dostaje ostrej plamy pod lampą ani oślepiającego punktu. W żyrandolu papier zmienia dwie rzeczy – oprawa waży niewiele, a światło rozchodzi się także na sufit, przez co wnętrze wydaje się wyższe i spokojniejsze.
Pojedynczy papierowy klosz kojarzy się z lampą wiszącą, ale w roli żyrandola papier pojawia się w kilku odsłonach. Najczęściej to duża kula albo owalny kokon z papieru ryżowego na spiralnym drucie, czyli lampion o średnicy 60–90 cm, który w salonie spokojnie wystarcza za główne oświetlenie. Druga grupa to oprawy wieloramienne lub kaskady, w których kilka mniejszych kloszy z papieru zawieszono na wspólnej podsufitce. Trzecia – klosze plisowane, origami i formy z grubszego kartonu, które trzymają kształt i rzucają na ściany wyraźniejszy rysunek. Zdarzają się też konstrukcje mieszane: papier z metalowym stelażem, drewnianymi obręczami albo bambusem.
Rodzaj papieru decyduje o tym, ile światła dotrze do pokoju. Cienki biały papier ryżowy przepuszcza go najwięcej i świeci całą powierzchnią. Gruby, barwiony albo wielowarstwowy papier tłumi więcej, dlatego taki żyrandol sprawdza się raczej jako światło nastrojowe niż jedyne źródło w dużym salonie.
Styl też podpowiada kształt. Gładka biała kula pasuje do wnętrz skandynawskich i japandi, gdzie towarzyszą jej jasne drewno, len i wełna. Plisowany lub geometryczny klosz najlepiej wypada w minimalistycznym, nowoczesnym wnętrzu, w którym oprawa ma być jedyną rzeźbą pod sufitem. Naturalny, beżowy papier lub plecionka z papierowego sznurka ociepla wnętrza w stylu boho i rustykalnym. Jeden duży lampion uspokaja pokój, a grono kilku mniejszych kloszy na różnych wysokościach dodaje mu ruchu – zwłaszcza przy wysokim suficie w domu jednorodzinnym.
Przy papierze liczy się przede wszystkim średnica klosza i to, ile lumenów dasz do środka. Papier „zjada” część światła, więc żarówka powinna być o stopień jaśniejsza niż pod szklanym kloszem.
| Pomieszczenie | Średnica klosza | Żarówka LED (zwykle) |
|---|---|---|
| Sypialnia, pokój dziecka do 12 m² | 40–50 cm | ok. 800–1000 lm, 2700 K |
| Pokój dzienny 15–20 m² | 50–70 cm | ok. 1500 lm, jedna lub dwie żarówki |
| Salon powyżej 25 m² | 70–90 cm albo kilka kloszy | łącznie 2000–3000 lm |
| Nad stołem w jadalni | ok. połowy szerokości stołu | ok. 800–1500 lm, dolna krawędź 60–80 cm nad blatem |
W typowym mieszkaniu w bloku sufit ma 2,5–2,7 m. Duża kula zawieszona na pełnej długości przewodu łatwo zawisa wtedy za nisko – w przejściu dolna krawędź klosza powinna zostać mniej więcej 2,1 m nad podłogą. Przy niskim suficie lepiej wybrać spłaszczony kształt albo oprawę przysufitową.
Do papierowego klosza wkręcaj wyłącznie żarówki LED i nie przekraczaj mocy podanej na oprawie. Tradycyjna żarówka czy halogen oddają dużo ciepła, a papier tego nie lubi. Żarówka nie powinna dotykać klosza – stelaż ma trzymać papier kilka centymetrów od bańki. Matowa, mleczna żarówka da równą poświatę, przezroczysta żarówka filamentowa – jasny punkt widoczny przez papier.
Kurz zbieraj suchą, miękką szczotką lub miotełką, idąc wzdłuż żeber i zagięć. Wilgotną ściereczką przecieraj tylko sztywny lub powlekany papier, i to delikatnie. Biały papier wystawiony na pełne słońce z czasem żółknie, więc w mocno nasłonecznionym pokoju lepiej sprawdzi się kremowy lub naturalny odcień. Podłączenie oprawy do instalacji 230 V zostaw elektrykowi z uprawnieniami.
W salonie 20–30 m² dobrze wygląda kula 60–80 cm. Klosz 80 cm to już wyraźny akcent, który potrzebuje miejsca – przy niskim suficie lepiej sięgnąć po 50–60 cm albo zawiesić dwie mniejsze kule.
Tak, jeśli klosz jest duży, papier cienki, a żarówka mocna, zwykle 1500 lm i więcej. Przy grubym lub kolorowym papierze dołóż lampę stojącą albo kinkiet.
Nie warto. Żarówka tradycyjna i halogenowa mocno się nagrzewają. LED o tej samej jasności pobiera kilka razy mniej mocy i pozostaje chłodny.
Ciepłą, około 2700–3000 K. Papier i tak lekko ociepla światło, a zimna barwa powyżej 4000 K sprawia, że biały klosz wygląda szaro.
Na sucho: miękka szczotka, miotełka do kurzu albo suszarka ustawiona na zimny nawiew z pewnej odległości. Woda zostawia na papierze zacieki.
Nad stół albo wyspę – tak, o ile wisi z dala od płyty grzewczej. Nad samą kuchenką papier szybko łapie tłuszcz.
Szerzej o żyrandolach w ogóle: żyrandole. Więcej o pojedynczych kloszach do zawieszenia nad stołem przeczytasz przy papierowych lampach wiszących.
