Altana i pergola mają nad resztą ogrodu jedną cichą przewagę: własną konstrukcję. Belki, krokwie i słupy to gotowe miejsca na światło – coś, o czym otwarty trawnik może tylko pomarzyć. Dobrze oświetlona altana staje się po zmroku drugim salonem: je się w niej kolacje do północy, gra w karty i chowa przed przelotnym deszczem z kubkiem herbaty. Źle oświetlona – stoi ciemna albo razi jedną gołą żarówką zawieszoną pod dachem. W tym wpisie pokazujemy, jak oświetlić altanę i pergolę warstwami: girlandą pod dachem, kinkietami na słupach, lampką na stole i odrobiną sterowania, które sprawi, że światło będzie czekać gotowe, zanim usiądziecie.
Na pytanie „jak oświetlić altanę” najlepiej odpowiada sama altana. Zanim cokolwiek kupicie, obejdźcie ją z notesem i spójrzcie na konstrukcję jak elektryk i scenograf naraz:
Zasada warstw działa tu tak samo jak w domu: jedno światło ogólne pod dachem, punkt na stole i akcenty po bokach. Różnica jest jedna – wszystkie oprawy muszą znosić wilgoć (min. IP44), a zasilanie bywa wyzwaniem: do altany oddalonej od domu prąd doprowadza się kablem ziemnym ułożonym na właściwej głębokości, z taśmą ostrzegawczą – jego ułożenie i podłączenie to praca dla elektryka (obwód z wyłącznikiem różnicowoprądowym, gniazda zewnętrzne o odpowiednim IP). Dobra wiadomość: coraz większą część pracy wykonają dziś lampy solarne i akumulatorowe, którym kabel nie jest potrzebny wcale.
Girlanda do altany to najkrótsza droga do klimatu ogrodowej trattorii – i konstrukcja wybacza tu więcej niż gdziekolwiek indziej, bo jest się czego chwycić. Trzy sprawdzone układy:
Na stałe, całosezonowe instalacje wybierajcie girlandy na grubym gumowanym przewodzie z oprawkami E27 i szczelnością IP54–IP65 – deszcz i wiatr znoszą znacznie lepiej niż lekkie sznurki. Dłuższe odcinki podwieszajcie na lince stalowej lub żyłce, nie na samym przewodzie, a nad przejściami zostawcie co najmniej 210–220 cm prześwitu. Żarówki filamentowe 2200–2700 K o niewielkiej mocy dają najlepszy nastrój i nie oślepiają pod niskim dachem. Zasady doboru długości i montażu girland opisaliśmy szczegółowo w osobnym poradniku na blogu; kolekcja czeka w kategorii Girlandy Świetlne.
Girlanda buduje klimat, ale to kinkiety do altany dają światło „do rzeczy”: doświetlają wejście, blat pomocniczy i twarze przy stole. Słup altany to gotowe miejsce montażu – kinkiet wieszajcie na wysokości 180–220 cm (im niżej, tym lepiej osłonięte musi być źródło światła), kloszem w dół, żeby światło padało na ludzi i blat, a nie w oczy sąsiadowi po drugiej stronie ogrodu:
Najbliższe światło wieczoru stoi na stole – i właśnie ono decyduje, czy rozmowa toczy się w cieple, czy w półmroku. Lampy do altany ogrodowej w wersji stołowej dzielą się na dwie rodziny:
Do kompletu zostają lampiony – najbezpieczniej zamknięte albo ze świecami LED; prawdziwy płomień w drewnianej, przewiewnej altanie wymaga niepalnej podstawki, dystansu od konstrukcji i stałego nadzoru.
Pergola to inna liga niż altana: nie ma dachu ani ścian, ma za to ruszt belek nad głową – najlepszą kratownicę na światło, jaką wymyślono. Oświetlenie pergoli buduje się właściwie samo:
Pergola nie osłoni opraw przed deszczem, więc tu obowiązuje pełny rygor: IP54–IP65 dla wszystkiego, co zostaje na stałe.
Najlepsze światło w altanie to takie, które czeka gotowe, zanim usiądziecie – i gaśnie samo po Waszym wyjściu:
W małej, przytulnej przestrzeni altany o olśnienie łatwiej niż gdziekolwiek indziej – oto krótki kodeks wieczornego komfortu:
Światło i meble grają w altanie w jednej drużynie: rattanowy zestaw wypoczynkowy pod girlandą wygląda jak z katalogu, a bistro stolik z dwoma krzesłami plus lampka akumulatorowa to gotowa kawiarnia na końcu ogrodu. Jeżeli dopiero urządzacie strefę wypoczynku, planujcie światło i meble razem – zwis nad stołem musi wisieć nad stołem, nie metr obok, a kinkiet nie może celować w oparcie sofy. Aluminiowa pergola z markizą, komplet mebli i dwie warstwy światła zamieniają kawałek trawnika w najczęściej używany „pokój” całego lata.
Meble ogrodowe znajdziecie w kategorii Meble Ogrodowe, a lampy bez kabla – od stołowych po przenośne – w kategorii Lampy Akumulatorowe.
Jak oświetlić altanę i pergolę? Wykorzystać to, co dają od siebie: krokwie i belki na girlandę, słupy na kinkiety, stół na lampkę akumulatorową. Wszystko w ciepłej barwie 2200–2700 K, ze szczelnością min. IP44 (na stałe pod gołym niebem – IP54/IP65), z czujnikiem zmierzchowym albo smart gniazdkiem, żeby światło czekało gotowe. Kabel ziemny i gniazda zewnętrzne to robota dla elektryka; wszędzie tam, gdzie prądu brak, pracują lampy solarne i akumulatorowe. Zacznijcie od kategorii Girlandy Świetlne, kinkiety i resztę opraw zewnętrznych znajdziecie w Lampy ogrodowe i oświetlenie ogrodu, a lampy bez kabla w Lampy Akumulatorowe.