Kinkiety zewnętrzne klasyczne to latarnie i oprawy ścienne o sylwetce wywodzącej się z gazowej latarni ulicznej: korpus na kilku szklanych taflach, daszek, czasem sterczyna na szczycie i ramię odsuwające lampę od muru. Mamy ich 174 i zanim zacznie się porównywać sylwetki, warto spojrzeć na jedną kolumnę w karcie produktu – stopień ochrony. To on rozstrzyga, gdzie daną oprawę wolno powiesić, i to on eliminuje z wyboru więcej modeli niż jakikolwiek inny parametr.
W tej kategorii 93 oprawy mają IP54, 56 ma IP44, 12 ma IP43, po 4 mają IP55 i IP23, dwie IP65 i jedna IP33. Pierwsza cyfra opisuje odporność na ciała stałe i pył, druga – na wodę. To druga cyfra decyduje o tym, czy lampa może wisieć na otwartej ścianie.
| IP | Ile modeli | Co oznacza | Gdzie wolno zamontować |
|---|---|---|---|
| IP54 | 93 | Ochrona przed pyłem, odporność na bryzgi wody z każdej strony | Otwarta elewacja, ściana od strony wiatru, podjazd |
| IP44 | 56 | Odporność na bryzgi wody z każdej strony | Otwarta elewacja, taras, wejście – standard dla oświetlenia zewnętrznego |
| IP43 | 12 | Odporność na natrysk wody pod kątem do 60° od pionu | Miejsca zadaszone: podcień, ganek, wiata, przejazd bramny |
| IP55 | 4 | Ochrona przed pyłem, odporność na strugę wody | Elewacje szczególnie narażone, otoczenie basenu |
| IP23 | 4 | Odporność na natrysk, ograniczona ochrona przed ciałami stałymi | Wyłącznie zadaszone i osłonięte od boku |
| IP65 | 2 | Pyłoszczelność, odporność na strugę wody | Każde miejsce zewnętrzne, także mycie ciśnieniowe elewacji |
Praktyczny wniosek: na otwartą ścianę bez zadaszenia bierzemy IP44 lub wyżej, czyli w tej ofercie zdecydowaną większość opraw. Modele z IP43 i IP23 – razem 16 sztuk – to lampy pod zadaszenie i tylko tam mają sens. Nie jest to formalność: oprawa IP23 zamontowana na ścianie od strony nawiewającego deszczu nabierze wody do wnętrza korpusu w pierwszą jesienną wichurę.
Materiałem podstawowym jest tu aluminium – ma je 146 z 174 opraw. Dalej idą stal w 34 modelach, tworzywo sztuczne w 33, szkło w 29, akryl w 18, miedź w 9, stal nierdzewna w 6. Aluminium malowane proszkowo to rozwiązanie domyślne i w typowych warunkach wystarczające: nie rdzewieje, jest lekkie, a powłoka proszkowa dobrze znosi promieniowanie UV.
Problem pojawia się w pasie nadmorskim i przy ruchliwych drogach, gdzie w powietrzu jest sól. Sól nie atakuje aluminium bezpośrednio, ale każde uszkodzenie powłoki – rysa od gałęzi, odprysk przy montażu, ślad po wiertle – staje się miejscem, w którym zaczyna się korozja podpowłokowa i farba odchodzi płatami. Dlatego w takich lokalizacjach sensowne są dwa inne rozwiązania i oba są w tej ofercie obecne.
Kolorystycznie kategoria jest zdominowana przez czerń – 64 oprawy – dalej idą miedź w 21 modelach, zieleń w 17, biel w 14, złoto w 10, szarość w 6 oraz rdza i srebro po 4. Zieleń w takiej liczbie to nie przypadek: ciemna, butelkowa zieleń jest historycznym kolorem miejskich latarni gazowych i wraca zawsze, gdy oprawa ma wyglądać na starszą, niż jest. Największą część tej półki dostarcza NORLYS, obok niego SU-MA, Nowodvorski, Endon, Elstead Lighting, Maytoni, Quintiesse i Lutec.
Pojedynczy kinkiet zewnętrzny klasyczny wisi najczęściej przy wejściu i tam wysokość jest kompromisem między trzema rzeczami: lampa ma oświetlać zamek i próg, nie ma świecić w oczy wchodzącemu i ma wyglądać na proporcjonalną do drzwi.
| Miejsce | Wysokość | Uwagi |
|---|---|---|
| Przy drzwiach wejściowych | 170–190 cm | Mniej więcej dwie trzecie wysokości skrzydła; przy dwóch lampach – symetrycznie po obu stronach |
| Nad drzwiami | 15–25 cm nad ościeżnicą | Rozwiązanie do wąskich wnęk, gdzie nie ma miejsca z boku |
| Brama garażowa | 210–240 cm | Powyżej zasięgu otwieranego skrzydła i poza torem najazdu |
| Wzdłuż ścieżki lub tarasu | 180–200 cm, co 3–5 m | Równy rozstaw ważniejszy od liczby opraw |
| Ściana bez drzwi, jako akcent | 200–220 cm | Wyżej niż linia wzroku, żeby nie oślepiać |
Dwie uwagi montażowe. Po pierwsze, przewód zasilający powinien wchodzić do oprawy od dołu albo mieć wykonaną pętlę okapową – kropla spływająca po kablu ma wtedy gdzie odpaść, zamiast wchodzić do puszki. Po drugie, między podstawą kinkietu a elewacją warto zostawić drożne odprowadzenie wody; uszczelnienie oprawy silikonem na całym obwodzie zamyka wodę w środku zamiast ją wypuszczać.
Prawie cała kategoria to oprawy jednopunktowe – ma je 112 modeli, dwa punkty ma 5, trzy tylko jeden. To spójne z formą: latarnia z definicji ma jedno źródło pośrodku korpusu.
W 133 oprawach źródłem jest żarówka na trzonku E27, w 13 zintegrowany moduł LED, w 3 trzonek E14, w 2 GU10. To ważna różnica przy oprawie zewnętrznej, która pracuje w mrozie, wilgoci i przy dużych wahaniach temperatury. Wymienny trzonek oznacza, że po przepaleniu wymienia się żarówkę za kilkanaście złotych; zintegrowany moduł oznacza, że po jego awarii wymienia się całą lampę. Przy 174 oprawach o medianie 545 zł – połowa oferty mieści się między 402 a 849 zł – to nie jest różnica bez znaczenia.
Sto trzydzieści cztery oprawy sprzedajemy bez źródła światła, 29 z nim w komplecie. Kupując żarówkę osobno do lampy zewnętrznej, warto sprawdzić zakres temperatur pracy podany przez producenta źródła: część tanich modułów LED ma dolną granicę na poziomie −20 °C, co w polską zimę bywa przekroczone.
Deklarowana barwa światła w tej kategorii to ciepła w 17 modelach, neutralna w 12 i bardzo ciepła w 5 – reszta zależy od dobranej żarówki. Przy elewacji z cegły, kamienia albo tynku w ciepłym odcieniu właściwym wyborem jest 2 700 K, a przy ciemnym drewnie nawet 2 200 K. Światło neutralne 4 000 K daje efekt parkingowy: wypłaszcza fakturę i sprawia, że dom wygląda chłodno.
Druga sprawa to kierunek. Klasyczna latarnia z przezroczystymi szybami świeci we wszystkie strony, w tym prosto w oczy osobie stojącej przy drzwiach i prosto w okno sąsiada. Rozwiązaniem jest szyba mrożona lub ryflowana, daszek nieprzepuszczający światła w górę oraz umiar w mocy – przy wejściu wystarcza zwykle 400–800 lm na oprawę. Oświetlenie skierowane w niebo nie oświetla niczego, a przy nowych realizacjach coraz częściej bywa kwestionowane.
Na otwartej ścianie minimum IP44, czyli odporność na bryzgi wody z każdego kierunku. Na elewacji od strony przeważających wiatrów i w miejscach zapylonych lepsze jest IP54. Pod zadaszeniem, w podcieniu lub w przejeździe bramnym wystarczy IP43. W tej kategorii oprawy IP44 i wyżej stanowią zdecydowaną większość: 93 modele mają IP54, 56 ma IP44.
Cztery podstawowe: kinkiety i latarnie ścienne, plafony zewnętrzne montowane pod zadaszeniem, oprawy wiszące pod podcieniem i słupki lub lampy stojące przy ścieżkach. Do samego wejścia najczęściej stosuje się kinkiet lub parę kinkietów; plafon sprawdza się tam, gdzie jest sufit ganku, a lampa wisząca – w wysokim, zadaszonym podcieniu.
Dwa, jeśli po obu stronach drzwi jest co najmniej 25–30 cm wolnej ściany i jeśli wejście jest symetryczne; wtedy światło pada z dwóch stron i nie tworzy cienia na zamku. Jeden, jeśli miejsca jest mniej – montuje się go wtedy po stronie klamki, nie po stronie zawiasów.
Aluminium malowane proszkowo tak, dopóki powłoka jest nieuszkodzona – każde zadrapanie w pasie nadmorskim staje się jednak ogniskiem korozji. Najtrwalsze są oprawy z surowej miedzi, która sama pokrywa się szczelną patyną, oraz ze stali nierdzewnej w gatunku A4. W tej kategorii miedź jako materiał ma 9 modeli, stal nierdzewna 6.
Tak, i przy wejściu jest to rozwiązanie praktyczne. Czujnik montuje się osobno na elewacji albo w puszce – wersje z wbudowanym czujnikiem w oprawach o klasycznej sylwetce są rzadkie, bo element optyczny psuje rysunek latarni. Przy montażu zewnętrznego czujnika warto ustawić go tak, żeby nie reagował na ruch na ulicy.
Klasyczny odwołuje się do latarni gazowej i do porządków architektonicznych: symetryczny korpus, szklane tafle, daszek, ciemna zieleń lub czerń, wysokie wykonanie. Retro sięga po formy przemysłowe konkretnej dekady – emaliowany klosz, koszyk ochronny, ramię rurowe. Oba bywają czarne, ale klasyczny jest bardziej reprezentacyjny, a retro bardziej użytkowy.
Instalacja zewnętrzna powinna być wykonana i sprawdzona przez osobę z uprawnieniami – dotyczy to zwłaszcza zabezpieczenia różnicowoprądowego i szczelności puszek połączeniowych. Wszystkie 174 oprawy w tej kategorii pracują na napięciu 230 V, więc nie jest to montaż niskonapięciowy, przy którym margines błędu bywa większy.
Ten sam styl w innych typach opraw znajdziesz w latarniach ogrodowych klasycznych, plafonach zewnętrznych klasycznych i lampach zewnętrznych wiszących klasycznych, a całą klasyczną rodzinę na zewnątrz – w lampach ogrodowych klasycznych. Jeżeli elewacja jest bardziej współczesna, porównaj ofertę z kinkietami zewnętrznymi nowoczesnymi lub kinkietami zewnętrznymi retro.
