Klosz szklany do lampy sufitowej kupuje się zwykle z jednego z dwóch powodów: stary pękł albo lampa wygląda na zmęczoną, choć sama oprawa jest sprawna. W obu przypadkach o udanym zakupie decyduje mniej wygląd, a bardziej trzy rzeczy – średnica otworu, sposób mocowania i waga szkła.
Szkło zmienia też samo światło. Ta sama żarówka pod przezroczystą kulą błyszczy i rzuca ostre cienie, pod mlecznym kloszem świeci miękko i równo, a pod dymionym przygasa i robi się nastrojowa. Dlatego wybierając szklany klosz, wybierasz jednocześnie charakter oświetlenia w pokoju.
Abażur z tkaniny czy papieru filtruje światło i ociepla je, ale łapie kurz i z czasem płowieje. Klosz z tworzywa jest lekki i trudny do stłuczenia, tylko że pod wpływem ciepła i światła potrafi zżółknąć. Szkło nie żółknie, znosi temperaturę żarówki i myje się je jak naczynia. Płaci się za to wagą i kruchością: szklany klosz waży od kilkuset gramów do nawet 2 kg, więc oprawka, przewód i haczyk w suficie muszą to unieść.
Klosze szklane spotyka się w lampach wiszących, żyrandolach, kinkietach, plafonach i lampach stołowych. Najczęstsze kształty to kula, półkula, stożek, tulipan (kubek), walec i płaski talerz plafonu. Do żyrandoli wielopłomiennych stosuje się zwykle małe klosze o średnicy 8–15 cm, do pojedynczej lampy nad stołem – 20–35 cm.
Klosze nie są uniwersalne. Nawet dwa modele o tej samej średnicy zewnętrznej mogą mieć inne mocowanie. Zmierz stary klosz suwmiarką albo sprawdź element, na którym ma się oprzeć nowy.
| Sposób mocowania | Co zmierzyć | Typowe wartości |
|---|---|---|
| Pierścień nakręcany na oprawkę E27 | średnicę otworu w kloszu | ok. 40–42 mm |
| Pierścień na oprawkę E14 (mały gwint) | średnicę otworu | ok. 28–30 mm |
| Koszyczek z trzema śrubkami | zewnętrzną średnicę szyjki (kołnierza) | najczęściej 40–70 mm |
| Klosz gwintowany | średnicę i skok gwintu | zwykle stare oprawy łazienkowe i piwniczne |
| Małe klosze G9 i G4 | otwór na trzpień lub nakrętkę | nawet ok. 10–12 mm |
| Talerz plafonu | średnicę i wysokość krawędzi | tolerancja zwykle 2–3 mm |
Do zakupu przydaje się zdjęcie lampy i starego klosza z miarką w kadrze. Jeśli w żyrandolu stłukł się jeden z kilku kloszy, a identycznego nie da się dokupić, często prościej wymienić wszystkie – drobne różnice w odcieniu i kształcie są na suficie bardzo widoczne. Szklane talerze do opraw przysufitowych to osobny temat – więcej o nich w części klosze do plafonów.
Pod zamkniętym szklanym kloszem gromadzi się ciepło. Nie przekraczaj mocy podanej na oprawie, a przy kloszach kulistych i zamkniętych wybieraj LED-y przystosowane do pracy w zamkniętych oprawach – grzeją się mniej i nie skracają sobie życia. W salonie i sypialni najlepiej wygląda barwa 2700–3000 K, w kuchni i przy biurku 3000–4000 K. Porównuj lumeny, a nie waty: pod dymionym lub bursztynowym szkłem zamiast 806 lm lepiej sprawdzi się żarówka około 1000 lm.
Samą wymianę klosza zrobisz bez narzędzi albo śrubokrętem: wyłącz zasilanie, poczekaj, aż żarówka ostygnie, odkręć pierścień lub poluzuj śrubki koszyczka. Nowy klosz dokręcaj z wyczuciem – szkło pęka od nadmiernego docisku, a nie od samej pracy lampy. Jeśli w trakcie okaże się, że trzeba ruszyć przewody, wymienić oprawkę albo zawiesić nową lampę, zostaw to elektrykowi z uprawnieniami.
Do łazienki ważna jest szczelność całej oprawy, a nie materiał klosza. Lampa z otwartym szklanym kloszem na zwykłej oprawce E27 nie staje się bryzgoszczelna tylko dlatego, że szkło znosi wilgoć.
Tak, jeśli zgadza się mocowanie, średnica otworu lub szyjki i mniej więcej wielkość klosza. Przy starych żyrandolach trzeba się liczyć z tym, że identycznego modelu już się nie produkuje – wtedy szuka się klosza o tych samych wymiarach montażowych.
Ze szkła, tworzyw (akryl, poliwęglan), tkanin, papieru, metalu, ceramiki, drewna i włókien naturalnych. Szkło bywa dmuchane – cieńsze i lżejsze, z drobnymi pęcherzykami typowymi dla ręcznej pracy – albo prasowane w formie, cięższe i bardziej powtarzalne.
Ciepłą wodą z odrobiną płynu do naczyń i miękką ściereczką z mikrofibry. Szkła malowanego, złoconego i satynowanego nie wkładaj do zmywarki i nie szoruj mleczkiem. Przed założeniem osusz klosz dokładnie, żeby woda nie spłynęła do oprawki.
Zobacz gwint żarówki albo zmierz oprawkę: E27 ma około 27 mm średnicy, E14 – 14 mm. Klosz do E27 nie utrzyma się na oprawce E14, bo otwór będzie o ponad centymetr za duży.
Nie do pojemnika na szkło – ten przyjmuje tylko opakowania, a szkło lampowe ma inny skład. Cały klosz albo jego kawałki trafiają do odpadów zmieszanych lub do PSZOK; szczegóły ustala regulamin gminy.
Tak, i to jeden z lepszych wyborów: szkło nie chłonie tłuszczu jak tkanina i łatwo je umyć. Gładka powierzchnia jest pod tym względem wygodniejsza niż mocno ryflowana.
Dobrze dobrany szklany klosz potrafi przedłużyć życie lampy o kolejne lata, a czasem całkiem zmienić jej charakter – wystarczy zamienić przezroczystą kulę na opalową albo dymioną. Więcej o kloszach i abażurach z innych materiałów: klosze do lamp.
