Lampka nocna art deco ma do wykonania dwa zadania naraz i to one, a nie wygląd, decydują o trafnym zakupie: musi dać dość światła do czytania i nie może obudzić drugiej osoby w łóżku. Styl lat dwudziestych radzi sobie z tym lepiej niż większość współczesnych rozwiązań, bo jego typowa forma – niewielka opalowa kopuła na mosiężnej kolumnie ze schodkową stopą – zamyka źródło ze wszystkich stron i kieruje strumień w dół, na książkę i na blat szafki.
Punktem odniesienia jest wzrok osoby siedzącej w łóżku, czyli mniej więcej 110–125 cm nad podłogą. Dolna krawędź klosza powinna wypaść w okolicy tej linii albo nieco poniżej – wtedy widać oświetloną książkę, a nie samo źródło. Przy szafce o wysokości 55–60 cm oznacza to lampkę o całkowitej wysokości 35–50 cm.
| Sytuacja | Wysokość szafki | Wysokość lampki | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Łóżko standardowe, materac 50–55 cm | 55–60 cm | 35–50 cm | Klosz nieco powyżej linii ramion siedzącej osoby |
| Łóżko kontynentalne, materac 60–70 cm | 60–70 cm | 40–55 cm | Cała kompozycja przesuwa się w górę |
| Wąska szafka do 30 cm głębokości | dowolna | Podstawa max. 15 cm średnicy | Rozważ kinkiet zamiast lampki |
| Brak szafki, półka w zagłówku | – | 25–35 cm | Lampka niska, klosz skierowany w dół |
Lampka nocna nie jest oświetleniem pokoju i nie powinna nim być. Do czytania przed snem wystarcza 200–400 lm z jednego źródła; powyżej tej wartości światło zaczyna przeszkadzać osobie leżącej obok. Barwa ma tu znaczenie większe niż w jakimkolwiek innym pomieszczeniu: wieczorem właściwe jest 2200–2700 K, czyli światło wyraźnie ciepłe, które nie ma udziału zimnych składowych. Jeżeli lampka ma dodatkowo pełnić funkcję światła orientacyjnego w nocy, najlepszym rozwiązaniem jest źródło ściemnialne albo oprawa z dwoma poziomami jasności – wtedy przy najniższym ustawieniu wystarczy do przejścia przez pokój i nie wybudza.
To detal, o którym najłatwiej zapomnieć w sklepie i który najbardziej irytuje w codziennym użyciu. Włącznik na korpusie lampy jest najwygodniejszy, bo znajduje się dokładnie tam, gdzie sięga ręka; włącznik na przewodzie działa dobrze, gdy przewód biegnie po blacie szafki, a nie za nią; włącznik dotykowy na metalowej podstawie pozwala zgasić lampę bez celowania w ciemności, ale wymaga metalowego korpusu przewodzącego dotyk. Sprawdź też długość przewodu i położenie gniazda za łóżkiem – lampka po tej stronie, po której gniazdo wypadło daleko, kończy się przewodem prowadzonym pod materacem.
W sypialni sprawdza się to, co najlepiej zasłania źródło. Klosz z opalowego szkła świeci równomiernie i nie tworzy jasnego punktu w polu widzenia, więc jest przy łóżku wyborem domyślnym. Klosz tekstylny działa podobnie i dodatkowo ociepla barwę. Szkło ryflowane i przydymione jest dekoracyjne, ale przezierne – przy łóżku widać przez nie żarówkę, więc jeśli decydujesz się na taki klosz, wybierz źródło matowe o niskim strumieniu. Klosz metalowy otwarty od dołu daje wąską plamę światła na książce i praktycznie zerowe rozproszenie do reszty pokoju, co jest zaletą, gdy druga osoba już śpi.
Przy wąskiej szafce nocnej albo w małej sypialni często lepszym rozwiązaniem jest oprawa na ścianie, bo zwalnia całą powierzchnię blatu. Kinkiet montuje się wtedy 55–65 cm nad materacem, z kloszem skierowanym w dół i włącznikiem w zasięgu ręki osoby leżącej. Lampki nocne w stylu art deco występują w obu wariantach i można je łączyć: kinkiet nad łóżkiem plus niska lampka na komodzie po drugiej stronie pokoju. Jeśli rozważasz wersję ścienną, zobacz kinkiety art deco.
Sypialnia jest pomieszczeniem najbardziej symetrycznym w całym mieszkaniu: łóżko ma oś, a po obu jego stronach stoją zwykle bliźniacze szafki. Styl art deco wykorzystuje to bez reszty – dwie identyczne lampki po bokach łóżka wyglądają lepiej niż dwie różne, nawet jeśli obie są ładne. Warunek jest praktyczny, nie tylko estetyczny: dwie takie same oprawy dają tę samą jasność i tę samą barwę po obu stronach, więc żadna ze stron łóżka nie jest ciemniejsza. Jeśli w pokoju stoi jeszcze komoda, warto powtórzyć na niej ten sam motyw w większej skali – wtedy sypialnia dostaje trzy poziomy światła, a wieczorem może pracować wyłącznie na najniższym.
W małej oprawie widać to najlepiej po podstawie i kloszu: schodkowy albo okrągły cokół, kolumna z pionowymi żłobieniami, kopuła lub stożek z opalowego szkła, mosiądz albo chrom o wyraźnym połysku. Falująca, roślinna linia i barwiony witraż to secesja, a nie art deco.
Pokoleniem i instynktem formalnym. Art nouveau, czyli secesja, to lata 1890–1910: motywy roślinne, asymetria, witraż, patynowany brąz. Art deco to lata dwudzieste i trzydzieste: symetria, geometria, mosiądz, chrom i szkło opalowe. Jeden styl naśladuje naturę, drugi konstrukcję.
200–400 lm w barwie 2200–2700 K wystarcza do czytania. Wyższe wartości nie poprawiają komfortu, a utrudniają zasypianie osobie obok. Do światła orientacyjnego w nocy najlepsze jest źródło ściemnialne ustawione na minimum.
35–50 cm przy szafce o wysokości 55–60 cm. Ważniejsza od liczby jest zasada: dolna krawędź klosza powinna wypaść blisko linii wzroku osoby siedzącej w łóżku, czyli około 110–125 cm nad podłogą.
Nie muszą, ale w tym stylu para wygląda lepiej i działa lepiej. Symetria jest dla art deco zasadą kompozycyjną, a dwie identyczne oprawy dają jednakową jasność po obu stronach łóżka. Jeśli szafki mają różną wysokość, dobierz lampki tak, żeby klosze wypadły na tym samym poziomie.
Sprawdź także lampy stołowe art deco, gdy szukasz większej oprawy na komodę, oraz lampy art deco, gdzie opisany jest cały styl.
