Lampki IP44 to oprawy ogrodowe odporne na wodę chlapiącą z każdego kierunku i na drobne ciała stałe od 1 mm wzwyż. W ogrodzie oznacza to światło, które spokojnie zniesie deszcz pod okapem, na ganku czy pod wiatą, ale do miejsc stale zalewanych, wkopanych w ziemię albo mytych myjką potrzebny jest wyższy stopień ochrony.
Oznaczenie wynika z normy PN-EN 60529. Pierwsza cyfra dotyczy ciał stałych: „4” znaczy, że drut o średnicy 1 mm nie dosięgnie części pod napięciem – to ochrona przed drobnymi przedmiotami, nie bariera dla owadów. Druga cyfra opisuje wodę: przy „4” obudowę zrasza się z różnych stron przez kilka minut i nic groźnego nie może dostać się do części pod napięciem. To nie jest test na strumień z węża ani na zanurzenie.
W lampie do salonu IP44 to zapas bezpieczeństwa. W ogrodzie to zwykle przyjmowane minimum dla opraw montowanych na zewnątrz. Producenci najczęściej dają go kinkietom elewacyjnym, latarniom na ścianę, lampom wiszącym pod daszkiem wejścia, podświetlanym numerom domu, girlandom i lampkom dekoracyjnym. Spotyka się go też w części słupków i lampek solarnych, choć tam częściej występuje IP54 lub IP65.
W praktyce liczy się nie sama cyfra, lecz to, jak oprawa ją osiąga. Wiele latarni IP44 ma otwarty spód albo drobne szczeliny odpływowe, przez które woda i para po prostu uciekają. Taka konstrukcja działa tylko w pozycji przewidzianej przez producenta, dlatego warto sprawdzić w instrukcji, czy lampę wolno zamontować kloszem w górę i w dół.
| Miejsce montażu | Rozsądny stopień ochrony | Dlaczego |
|---|---|---|
| Podbitka, głęboki okap, ganek, wiata garażowa | IP44 | deszcz dociera tu tylko w postaci rozprysków |
| Taras pod dachem, altana, pergola z zadaszeniem | IP44 | wilgoć i zacinający deszcz przy silnym wietrze |
| Ściana bez daszku od strony zachodniej lub północno-zachodniej | IP44 jako minimum, lepiej IP65 | długie ulewy z wiatrem bijące wprost w oprawę |
| Niskie słupki przy ścieżce, lampy na szpikulcu | IP54–IP65 | błoto, śnieg, zraszacze i rozpryski z ziemi |
| Okolice podjazdu mytego myjką ciśnieniową | IP65 | strumień wody z dyszy |
| Oprawy w gruncie lub w deskach tarasu | IP67 | po deszczu mogą stać w kałuży |
| Oczko wodne, fontanna | IP68 | stałe zanurzenie |
Zasada jest prosta: im niżej i im bardziej odsłonięta oprawa, tym wyższa druga cyfra. Kinkiet na wysokości ok. 1,7–2 m pod okapem dostaje wodę rzadko i z daleka. Słupek 40 cm nad trawnikiem zbiera wszystko, co spływa, odpryskuje i topnieje.
Lampy na 230 V podłącza elektryk z uprawnieniami, a obwód ogrodowy powinien mieć zabezpieczenie różnicowoprądowe 30 mA. Przewód najlepiej wprowadzać od dołu, z pętlą okapową, żeby woda ściekała, zamiast wędrować po kablu do puszki. Dławnicę dokręca się do oporu, a uszczelkę układa równo w rowku. Dodatkowy otwór wywiercony „na szybko” w obudowie unieważnia całe IP44.
Kabel do słupków i lamp w trawniku zwykle prowadzi się jako ziemny, na głębokości ok. 70 cm, z taśmą ostrzegawczą nad nim. W małym ogrodzie alternatywą jest system 12 V lub 24 V z transformatorem bezpieczeństwa: niskie napięcie nie zwalnia z dobrego IP, ale ułatwia późniejsze przesuwanie opraw.
Przy girlandach i lampkach dekoracyjnych z wtyczką IP44 bywa także zasilacz. Złącza i wtyczki trzymaj nad ziemią, z dala od kałuż, a do zasilania używaj gniazda zewnętrznego z klapką.
Tak, to podstawowy stopień ochrony dla oświetlenia zewnętrznego. Najlepiej czują się tam, gdzie mają choć częściowe zadaszenie: na elewacji pod okapem, na ganku, pod wiatą albo pergolą.
Zwykły deszcz, także padający pod kątem, tak. Gorzej z wielogodzinną ulewą z wiatrem na odsłoniętej ścianie i z wodą stojącą wokół oprawy. W takich miejscach wybierz IP65, a przy wodzie stojącej IP67.
IP65 jest całkowicie pyłoszczelne i znosi strumień wody z węża, więc daje większy zapas. Pod dachem nie zyskasz jednak na nim wiele, za to przy ścieżce, podjeździe czy na odsłoniętej ścianie różnica jest realna.
Ochroną przed wodą nie różnią się wcale. IP54 dodaje ochronę przed pyłem, przydatną przy oprawach nisko nad ziemią, przy drodze gruntowej i na piaszczystych działkach.
Pod zadaszeniem IP44, na odsłoniętych ścianach IP65, przy ścieżkach IP54–IP65, w gruncie IP67, w wodzie IP68.
Niskie słupki przy ścieżce stawia się zwykle co 2–4 m, zależnie od ich wysokości i tego, jak szeroko rozprowadzają światło. Lepiej, by plamy światła lekko na siebie zachodziły, niż żeby między nimi zostawały ciemne dziury.
Jeśli oprawa ma stać w pełnym deszczu, rozważ wyższą szczelność – kiedy naprawdę się opłaca, wyjaśniamy przy lampach zewnętrznych IP65. Więcej o doborze oświetlenia ogrodu: lampy ogrodowe.
