Lampa podłogowa retro to nowa lampa stojąca zaprojektowana językiem lat 50.–70.: trójnóg z lekko rozstawionymi nogami, łuk przerzucony nad kanapą, mleczna kula albo grzybek, chrom, emaliowany metal w kolorze musztardy, butelkowej zieleni czy pomarańczu. W lampie podłogowej ten styl decyduje też o tym, jak światło rozchodzi się po salonie – bo forma z tamtych lat zwykle wymusza konkretny rodzaj klosza.
Od lampy vintage różni ją wiek. Vintage to oryginał z epoki albo przedmiot, który na taki wygląda, z patyną i śladami użytkowania. Retro powstaje dziś: ma nowy przewód, oprawkę na współczesną żarówkę i wtyczkę dopasowaną do dzisiejszych gniazdek (w lampach klasy I – z uziemieniem), a z przeszłości bierze tylko kształt i kolor.
Lampy stołowe i kinkiety retro to głównie kwestia dekoru. Lampa podłogowa stoi na środku pokoju, ma zwykle 140–200 cm wysokości i od jej konstrukcji zależy, czy da się przy niej czytać. Z lat 50. pochodzą lampy wieloramienne i trójnogi z abażurem w kształcie stożka. Lata 60. dały lampy łukowe i ramiona na sprężynie, które ustawia się jak lampę kreślarską. Lata 70. to kule z mlecznego szkła, grzybki, przydymione klosze, akryl i błyszczący chrom.
Każda z tych form świeci inaczej. Metalowy stożek rzuca wyraźną plamę światła w dół, mleczna kula rozprasza je równo dookoła, a abażur z tkaniny daje światło w górę i w dół, z miękką poświatą przez materiał.
Zacznij od zadania, jakie lampa ma spełniać, a dopiero potem dobierz dekadę. Poniżej typowe parametry form, które najczęściej trafiają do salonów w blokach i domach.
| Forma | Typowa wysokość | Światło | Najlepsze miejsce |
|---|---|---|---|
| Trójnóg z abażurem | 140–165 cm | rozproszone, w górę i w dół | narożnik salonu, obok fotela; nogi zajmują zwykle 50–70 cm podłogi |
| Lampa łukowa | 180–200 cm | kierunkowe, z góry | nad stolikiem kawowym, wysięg często 150–200 cm |
| Ramię regulowane, sprężyna | 130–170 cm | punktowe | do czytania przy fotelu lub sofie |
| Wieloramienna, 2–3 klosze | 150–170 cm | kilka niezależnych punktów | większy salon, kącik wypoczynkowy |
| Kula lub grzybek z opalu | 120–160 cm | miękkie, nastrojowe | uzupełnienie oświetlenia sufitowego |
Przy lampie do czytania dolna krawędź abażuru powinna znaleźć się mniej więcej na wysokości ramienia osoby siedzącej, czyli przy typowym fotelu około 100–110 cm nad podłogą. W mieszkaniu z sufitem 250–260 cm lampa łukowa sięgająca 200 cm wciąż zostawia zapas, a jej klosz zawisa zwykle 140–170 cm nad podłogą, powyżej linii wzroku osób siedzących na kanapie.
Typowa lampa retro ma gwint E27, mniejsze klosze i ramiona – E14, a szklane kule bywają na trzonek G9. Klimat epoki najłatwiej oddać żarówką filamentową LED: bursztynowa ma około 2200 K i świeci bardzo ciepło, ale słabo, więc nadaje się do nastroju. Do czytania lepsza będzie ciepła biel 2700 K i strumień rzędu 400–800 lm. Jeśli lampa ma ściemniacz, żarówka musi być opisana jako ściemnialna.
Zwróć uwagę na wyłącznik. Włącznik nożny na przewodzie to wygoda przy lampie stojącej za fotelem, pokrętło na kloszu sprawdza się, gdy lampa stoi na wyciągnięcie ręki. W lampach wieloramiennych bywa osobny włącznik dla każdego klosza.
W salonie w stylu PRL-owskiego modernizmu lampa staje obok fotela z wysokimi nóżkami albo przy regale z fornirowanego drewna – tam trójnóg lub ramię na sprężynie wygląda najbardziej naturalnie. W skandynawskim, jasnym wnętrzu jeden mocny akcent wystarczy: grzybek w musztardowym kolorze albo czarny stożek na mosiężnej nodze. Lampa łukowa najlepiej pracuje nad stolikiem kawowym lub kanapą stojącą na środku pokoju, bo jej podstawa może zostać z boku.
Retro nie wymaga, żeby całe mieszkanie wyglądało jak sprzed pół wieku. Jedna wyrazista lampa przy nowoczesnej sofie często robi więcej niż komplet mebli z epoki.
Lampa vintage pochodzi z dawnych lat lub naśladuje przedmiot zużyty przez czas. Lampa retro jest nowa i tylko nawiązuje do formy z przeszłości, więc ma współczesną instalację i oprawkę.
Przy kanapie na środku pokoju – łukowa. W narożniku i przy fotelu – trójnóg z abażurem lub lampa z ramieniem. Gdy w salonie jest już mocne światło sufitowe, wystarczy mleczna kula jako światło nastrojowe.
Stożkowy, z tkaniny lub metalu, pasuje do lat 50. i 60. Szeroki bęben i abażur w kolorowe wzory przywołują lata 70. Średnica 35–50 cm jest typowa dla lamp podłogowych.
Używana lampa z epoki ma swój urok, ale często wymaga wymiany przewodu i oprawki, a starsze egzemplarze mają wtyczkę bez uziemienia. Taką lampę warto oddać do sprawdzenia fachowcowi. Nowa lampa retro jest gotowa do podłączenia od razu.
Nie. Rustykalna opiera się na surowym drewnie, lnie i kutym żelazie, a retro – na formach i kolorach z lat 50.–70., często z błyszczącym metalem i szkłem.
Do nastroju filamentową LED 2200 K, do czytania ciepłobiałą 2700 K o strumieniu 400–800 lm. Zawsze sprawdź gwint i maksymalną moc podaną na oprawce.
O lampach stojących w każdym stylu: lampy podłogowe. Więcej o źródłach światła z widocznym żarnikiem przeczytasz przy temacie żarówki retro.
