Lampa sufitowa z czujnikiem ruchu włącza światło sama, gdy ktoś wejdzie w jej pole widzenia, i gasi je po ustawionym czasie, kiedy w pomieszczeniu robi się pusto. Czujnik umieszczony w suficie patrzy w dół i dookoła, więc obejmuje całe wnętrze, a nie tylko pas przed włącznikiem – dlatego właśnie pod sufitem automatyka sprawdza się najlepiej.
W praktyce to rozwiązanie do miejsc, przez które się przechodzi: przedpokoju, korytarza w bloku, schowka, piwnicy, garażu czy klatki schodowej w domu. Tam, gdzie się siedzi i czyta, światło gaszone co kilka minut raczej przeszkadza.
Najczęściej jest to płaski plafon z sensorem schowanym pod kloszem albo w małym oczku pośrodku. To jednak tylko jedna z odmian. Czujnik ruchu spotyka się też w:
Jeśli zależy ci na dekoracyjnej lampie wiszącej albo żyrandolu, zwykle nie ma ona sensora w środku. Wtedy montuje się osobny czujnik sufitowy 360°, a lampa działa jak dotąd, tylko bez sięgania do włącznika.
Czujnik ruchu decyduje, czy ktoś jest w pomieszczeniu, a czujnik zmierzchu – czy w ogóle trzeba świecić. W korytarzu z oknem lampa bez progu jasności zapalałaby się także w południe. Próg ustawia się pokrętłem LUX, zwykle od poziomu nocnego do pełnego dnia. Drugie pokrętło, TIME, określa czas świecenia: od kilku sekund do kilkunastu minut, przy czym każdy kolejny ruch odlicza czas od nowa. W części modeli jest jeszcze SENS, czyli zasięg wykrywania.
Sam sensor to PIR (pasywna podczerwień, reaguje na ciepło przechodzącego człowieka i potrzebuje „widzieć” go bezpośrednio) albo HF, nazywany też mikrofalowym lub radarowym, który wyczuwa nawet drobny ruch i działa przez szkło czy cienką płytę g-k. Jak oba typy czujników sprawdzają się w płaskich oprawach – o tym przy plafonach z czujnikiem ruchu.
Zamiast zaczynać od mocy, zacznij od miejsca. Typowe wartości dla mieszkań i domów wyglądają tak:
| Pomieszczenie | Czujnik | Szczelność | Strumień światła | Czas świecenia |
|---|---|---|---|---|
| Przedpokój, korytarz w mieszkaniu | PIR lub HF, 360° | IP20 | ok. 800–1500 lm | 1–3 min |
| Klatka schodowa w domu | HF, wykrywa wejście od dołu i od góry | IP20 | ok. 1000–2000 lm | 2–5 min |
| Łazienka, WC | HF (nie gaśnie przy spokojnym myciu rąk) | min. IP44 | ok. 1000–2000 lm | 5–10 min |
| Garderoba, schowek, spiżarnia | PIR | IP20 | ok. 500–1000 lm | 30 s–2 min |
| Piwnica, komórka lokatorska, pralnia | PIR lub HF | IP44–IP54 | ok. 1000–2000 lm | 2–5 min |
| Garaż, warsztat | HF o regulowanym zasięgu | IP54–IP65 | ok. 2000–4000 lm | 3–10 min |
Barwa światła to kwestia charakteru wnętrza: 3000 K dobrze łączy się z ciepłym oświetleniem salonu widocznego z przedpokoju, 4000 K lepiej sprawdza się w garażu, piwnicy i pralni. Lampy z czujnikiem montuje się zwykle na wysokości od ok. 2,2 do 4 m – w typowym mieszkaniu z sufitem 2,5–2,7 m nie ma tu żadnego ograniczenia.
Lampę z czujnikiem podłącza się do tego samego przewodu co zwykłą oprawę – osobna czujka na ścianie nie jest potrzebna. Warunek jest jeden: czujnik musi mieć stałe zasilanie, więc włącznik na ścianie zostaje włączony na stałe albo mostkuje się go. W wielu modelach szybkie wyłączenie i ponowne włączenie przełącznika przełącza lampę w tryb ciągłego świecenia, co przydaje się przy sprzątaniu. Prace przy instalacji 230 V zleć elektrykowi z uprawnieniami SEP.
Kilka zasad ustawienia:
Najczęstsze skargi to lampa, która nie gaśnie, oraz lampa, która gaśnie, gdy ktoś jeszcze jest w środku. Pierwsze zwykle oznacza zbyt duży zasięg czujnika HF albo źródło ciepła w polu widzenia PIR, drugie – za krótki czas świecenia lub czujnik PIR tam, gdzie ludzie stoją nieruchomo. Kurz i owady w kloszu z czasem osłabiają czułość, dlatego klosz warto przemywać raz na sezon, przy wyłączonym zasilaniu.
Najczęściej czujnik ciągle coś „widzi”: grzejnik, firanę poruszaną przez wentylację, ruch za cienką ścianą (przy HF) albo zwierzę. Zmniejsz zasięg pokrętłem SENS, skróć czas TIME i sprawdź, czy lampa nie została przełączona w tryb ciągłego świecenia.
Lampa z wbudowanym sensorem podłącza się jak zwykła oprawa: faza, neutralny, ochronny. Do istniejącej lampy bez czujnika można dołożyć osobny czujnik sufitowy lub puszkowy. W obu przypadkach to praca dla elektryka.
Tyle samo co zwykły plafon tej samej mocy – czujnik nie ogranicza strumienia. Do przedpokoju wystarcza zwykle 800–1500 lm, do garażu warto szukać 2000 lm i więcej.
Tak, jeśli ma stopień ochrony co najmniej IP44. Lepiej sprawdza się czujnik HF, który wyczuwa drobne ruchy przy umywalce, oraz czas świecenia 5–10 minut.
Szczelnością i odpornością na temperaturę. Wewnętrzne mają zwykle IP20, zewnętrzne montowane pod zadaszeniem – IP54 lub IP65 i działają także przy mrozie.
Tak, ale bardzo mało – w czuwaniu to zwykle ułamek wata, czyli znacznie mniej niż światło zostawione na noc w korytarzu.
Lampy z czujnikiem ruchu to tylko jedna z odmian opraw montowanych pod sufitem – więcej o rodzajach, kształtach i materiałach przeczytasz w kategorii lampy sufitowe.
