Filtr ze źródłem światła zostawia tu wyłącznie oprawy gotowe do pracy — z wbudowanym modułem LED albo z żarówką dołożoną przez producenta. Podłączasz zasilanie i świeci. Nie musisz zgadywać, jaka żarówka wejdzie do środka ani czy jej strumień nie okaże się o połowę za mały. Trafiają tu i drobne naświetlacze wbijane w grunt, i słupki ogrodowe, i duże oprawy elewacyjne o mocy liczonej w setkach watów.
Przy oprawie z wbudowanym LED-em moc w watach mówi już właściwie tylko o rachunku za prąd. O tym, ile realnie zobaczysz, decyduje strumień świetlny w lumenach. Widać to na jednej rodzinie: Maytoni BERN w wersji 5 W daje 280 lm, ten sam BERN w wersji 30 W — 2800 lm. To dziesięciokrotna różnica jasności, a nie „trochę mocniejsza lampa”.
Stare halogeny wciąż są najwygodniejszym punktem odniesienia, bo większość z nas nadal myśli watami. Żarówka GU10 35 W świeciła około 300 lm, liniowy halogen R7s 150 W — mniej więcej 2500 lm. Pięciowatowa oprawa LED odpowiada więc dawnemu punktowi 35 W, a trzydziestowatowa potrafi zastąpić cały halogenowy naświetlacz 150 W. Jeśli ktoś obiecuje, że 50 W LED-a to „odpowiednik 50 W halogenu”, myli dwie różne wielkości — 50-watowy LED świeci kilka razy jaśniej.
Oprawa z fabrycznym źródłem ma barwę ustaloną raz na zawsze, więc to decyzja, której nie cofniesz bez wymiany całej oprawy. Ciepłe 3000 K dobrze wygląda na tynku, drewnie i cegle. Neutralne 4000 K daje wyraźniejszy kontrast i lepiej sprawdza się tam, gdzie chodzi o widoczność: podjazd, schody, wjazd do garażu. Powyżej 5000 K światło czyta się chłodno i technicznie — na placu manewrowym to normalne, na elewacji domu potrafi wyglądać jak parking przed marketem.
Ta sama liczba lumenów rozłożona na wąską i szeroką wiązkę daje dwa różne efekty. Wąskie 24–30 stopni to strumień do podświetlenia pnia drzewa, kolumny czy fragmentu muru — światło idzie w górę wąskim słupem. Pięćdziesiąt stopni i więcej rozlewa się po ścianie i nadaje się do mycia światłem większej płaszczyzny. Do równomiernej elewacji lepiej sprawdzają się oprawy asymetryczne typu wallwasher, montowane blisko ściany, bez ostrej plamy u podstawy.
Część opraw z fabrycznym LED-em występuje w dwóch bliźniaczych wersjach — z czujnikiem i bez, jak Steinel Spot Garden. Jeśli wybierasz wariant z PIR-em, sprawdź trzy parametry, a nie sam fakt, że „ma czujnik”. Zasięg detekcji podaje się dla ruchu w poprzek pola widzenia; osoba idąca prosto na czujnik zostanie wykryta wyraźnie później. Próg zmierzchowy w luksach decyduje, czy oprawa nie zapala się w pochmurne popołudnie. Czas podtrzymania warto ustawić w okolicach kilkudziesięciu sekund — dłuższy sprawia, że lampa świeci pół nocy po jednym kocie.
Najczęstsze źródło fałszywych załączeń to nie zwierzęta, tylko ciepło: strumień z rekuperatora, nagrzewająca się blacha, gałąź poruszana wiatrem nad ciepłym chodnikiem. Przesunięcie oprawy o pół metra i lekkie opuszczenie czujnika w dół pomaga bardziej niż zmniejszanie czułości.
Oprawa pod okapem żyje w innych warunkach niż wbita w trawnik przy rynnie. IP44 wystarcza w miejscu osłoniętym, IP65 to bezpieczny standard dla ściany wystawionej na deszcz, IP67 wchodzi do gry tam, gdzie w studzience potrafi stanąć woda. Jeśli oprawa jest w zasięgu ręki, piłki albo kosiarki, spójrz też na klasę udarności IK. Przy morzu i przy drodze posypywanej solą malowane aluminium koroduje szybciej, niż wynikałoby z katalogu — tam lepiej sprawdza się stal nierdzewna, a raz w roku warto spłukać oprawy wodą.
Naświetlacz skierowany zbyt płasko świeci prosto w okna sąsiada i w oczy kierowcom. Kieruj strumień w dół albo w stronę własnej ściany, nie w otwartą przestrzeń. Osłona przeciwolśnieniowa, daszek albo cofnięcie oprawy pod okap kosztują niewiele, a różnicę widać od pierwszego wieczoru.
Moduł LED zwykle nie jest wymienialny przez użytkownika. Producenci deklarują dla niego kilkadziesiąt tysięcy godzin pracy, ale planując instalację warto założyć, że po tym czasie wymienia się całą oprawę, a nie samą diodę.
Tu barwa, strumień i kąt wiązki są ustalone fabrycznie. W oprawach bez źródła światła wybierasz te trzy parametry sam razem z żarówką i możesz je później zmienić.
