Słupek solarny do ogrodu to niska lampa w formie kolumny, która w dzień ładuje akumulator z małego panelu na swojej głowicy, a o zmierzchu sama się zapala. Od zwykłego słupka oświetleniowego różni się tym, że nie potrzebuje kabla w ziemi – za to wszystko, co zobaczysz wieczorem, zależy od tego, ile słońca panel złapał w ciągu dnia.
Taki słupek stawia się tam, gdzie kopanie rowu pod przewód nie ma sensu: na końcu działki, przy oczku wodnym, wzdłuż ścieżki do altany, przy furtce w siatce. Wbijasz go albo przykręcasz i od razu działa. Daje światło orientacyjne – wyznacza krawędź, stopień, zakręt ścieżki. Mocnego oświetlenia podjazdu czy wejścia do garażu z niego nie zrobisz.
W wyszukiwarce te dwie rzeczy często się mieszają. Słupek solarny to samodzielna oprawa: ma własny trzon, podstawę lub szpikulec i stoi przy ścieżce. Lampa solarna na słupek ogrodzeniowy to nakładka – czapka z panelem, którą zakłada się na murowany lub betonowy słupek ogrodzenia. Przy nakładkach liczy się wymiar słupka (popularne są przekroje 60×40, 80×80 i 100×100 mm), przy słupkach ogrodowych – wysokość i sposób montażu.
Panel w słupku leży zwykle poziomo na górze. To dobra pozycja latem, gdy słońce stoi wysoko, ale głowica ma kilkanaście centymetrów średnicy, więc i energia z jednego dnia jest ograniczona. Producent musi nią gospodarować, dlatego słupki solarne świecą słabiej od sieciowych i często pracują w dwóch trybach: przez całą noc delikatnie, a po wykryciu ruchu przez kilkadziesiąt sekund pełną mocą.
Pozioma głowica ma też wadę: zbiera liście, pyłki, ptasie odchody i śnieg. Zabrudzony panel ładuje gorzej, a w zimie przykryty śniegiem nie ładuje wcale.
| Parametr | Typowe wartości | Na co uważać |
|---|---|---|
| Wysokość | 30–50 cm przy rabacie, 50–80 cm przy ścieżce, 80–100 cm przy furtce | niski słupek łatwiej zahaczyć kosiarką |
| Strumień światła | 10–50 lm dekoracyjnie, 50–200 lm na ścieżkę, 400–800 lm w trybie z czujnikiem ruchu | wysokie lumeny zwykle dotyczą tylko krótkiego rozbłysku |
| Akumulator | Ni-MH AA 600–1200 mAh albo Li-ion 1500–3500 mAh | sprawdź, czy da się go wymienić bez rozkręcania obudowy |
| Czas świecenia | 6–10 godzin po słonecznym dniu | w grudniu nawet kilka razy krócej |
| Szczelność | IP44, przy zraszaczu lub oczku wodnym IP65 | uszczelka między głowicą a trzonem |
| Barwa światła | 2700–3000 K ciepła, 4000 K neutralna | zimne światło mocniej przyciąga owady |
| Obudowa | stal nierdzewna, aluminium, tworzywo | lekkie tworzywo ma niską odporność na uderzenia (IK03–IK04) |
Czujnik zmierzchu ma praktycznie każdy słupek solarny. Czujnik ruchu (PIR) to dodatek, który się opłaca, jeśli słupek ma oświetlać furtkę czy schody: lampa nie traci energii na pustą ścieżkę, a gdy ktoś się zbliża, daje kilka razy więcej światła. Przy rabacie, gdzie chodzi o nastrój, wystarczy świecenie ciągłe.
Przed pierwszym użyciem wyciągnij izolator z komory akumulatora albo przełącz włącznik i daj lampie jeden pełny, słoneczny dzień na naładowanie.
W grudniu dzień w Polsce trwa około 8 godzin, słońce wisi nisko, a niebo bywa zaciągnięte tygodniami. Słupek solarny wtedy świeci krótko i słabo – tak działa każda lampa solarna, to nie usterka. Tryb z czujnikiem ruchu wydłuża pracę, bo lampa większość nocy czuwa. Śnieg z głowicy trzeba po prostu zmiatać.
Akumulatory Ni-MH zwykle wytrzymują 1–3 sezony, litowe dłużej. Wymieniając, wkładaj ogniwo tego samego typu i napięcia, o zbliżonej pojemności – nigdy zwykłej baterii alkalicznej. Panel przetrzyj miękką, wilgotną szmatką kilka razy w roku, a jesienią sprawdź uszczelkę głowicy.
Czujnik zmierzchu włącza lampę wieczorem i wyłącza rano. Czujnik ruchu dodatkowo rozjaśnia ją, gdy ktoś przechodzi. Przy furtce, schodach i wejściu wybierz oba; przy rabacie wystarczy sam czujnik zmierzchu.
Mocniejsze zimą będą słupki z większym panelem, akumulatorem litowym i trybem czuwania z czujnikiem ruchu. Żaden jednak nie da w styczniu tyle światła co w lipcu – przy krótkim dniu energii po prostu jest mniej.
Przy rabatach i obrzeżach wystarczy 30–50 cm. Na ścieżkę najlepiej sprawdza się 50–80 cm, bo światło pada szerzej. Wyższe słupki, mniej więcej metrowe, stawia się przy furtce i schodach.
Po słonecznym letnim dniu zwykle 6–10 godzin. Jesienią i zimą krócej, czasem tylko 2–3 godziny po zmroku.
Szczelny słupek (IP44 lub wyżej) zniesie deszcz i mróz. Modele z akumulatorem Ni-MH warto na najzimniejsze miesiące wyłączyć i schować do suchego pomieszczenia – ogniwo dłużej pożyje.
Najczęściej panel jest zabrudzony lub zacieniony, akumulator wyeksploatowany albo w pobliżu świeci inna lampa i czujnik „myśli”, że jest jasno. Sprawdź też, czy włącznik pod głowicą jest w pozycji ON.
Jeżeli przy ścieżce zależy ci na mocniejszym, stałym świetle, rozważ słupki zasilane z sieci – więcej o nich w kategorii słupki oświetleniowe. A gdy solarne światło ma stanąć wyżej, przy bramie lub tarasie, zajrzyj do tematu lamp solarnych stojących.
