Oświetlenie świąteczne zewnętrzne to lampki zrobione tak, by przez kilka tygodni wisieć na deszczu, śniegu i mrozie: mają uszczelnione złącza, stopień ochrony co najmniej IP44 i przewód, który nie pęka na zimnie. To właśnie te cechy, a nie liczba diod, odróżniają je od lampek na choinkę w salonie. Poniżej znajdziesz, jak dobrać rodzaj, długość i zasilanie do rynny, balustrady czy tui przed domem – i jak to wszystko bezpiecznie podłączyć.
Lampki do wnętrz mają zwykle klasę IP20. Chroni ona przed dotknięciem palcem, ale nie przed wodą. Na zewnątrz woda wchodzi w każdą szczelinę, a nocą zamarza i rozpycha złącza. Dlatego w lampkach świątecznych na zewnątrz patrz na trzy rzeczy.
Klasyczny łańcuch LED, z diodami co kilka centymetrów, owiniesz wokół drzewa, krzewu albo poręczy schodów. Sople to krótkie pionowe pasma różnej długości, zwykle 30–60 cm, które pięknie wyglądają pod okapem i wzdłuż rynny. Kurtyna świetlna ma gęste pasma długości 1–2 m i zamienia okno, balustradę lub ścianę w świecącą taflę. Siatkę zarzucisz w kilka minut na żywopłot albo niski iglak, a wąż świetlny, czyli diody w elastycznej rurce, pozwala obrysować okna, krawędź dachu czy ścieżkę. Dla miłośników starego stylu są girlandy z dużymi żarówkami.
W efekcie flash część diod krótko błyska, co przypomina skrzący się szron. Na drzewie w głębi ogrodu wygląda świetnie, ale tuż przy oknie sąsiada potrafi męczyć. Jeśli chcesz spokojnego światła, wybierz świecenie ciągłe.
| Miejsce | Rodzaj lampek | Ile zaplanować |
|---|---|---|
| Rynna lub okap, 10 m | sople, łańcuch | 11–12 m – długość krawędzi plus 10–20 % na narożniki i dojście do gniazda |
| Iglak 2 m | łańcuch | 15–20 m, ok. 200–300 diod |
| Iglak 2,5 m | łańcuch | 20–30 m, ok. 250–400 diod |
| Drzewo 4 m | łańcuch | 40–50 m, ok. 500–800 diod |
| Balustrada 3 m | kurtyna lub sople | 3 m szerokości, pasma 0,5–1 m |
| Żywopłot 3 m | siatka | 1 × 3 m lub 2 × 3 m |
Wartości dla drzew zakładają spiralę z odstępem 25–30 cm między zwojami. Gęściej owinięte drzewo świeci mocniej, ale zużyje nawet dwa razy więcej przewodu. Zmierz też odległość od gniazda do pierwszego punktu ozdoby – przewód zasilający bywa krótszy, niż się wydaje.
Zestawy łączone składają się z modułu startowego z transformatorem i przedłużeń, które wpinasz jedno w drugie. Dzięki temu rynny, drzewo i balustradę obsłuży jeden zasilacz, jeden wyłącznik i jeden programator. Producent zawsze podaje, ile metrów lub zestawów zniesie zasilacz – tej granicy nie przekraczaj. Nie łącz też elementów z różnych systemów, nawet jeśli wtyczki wyglądają podobnie: inne napięcie po drugiej stronie złącza kończy się spaloną diodą albo transformatorem.
Najczęstszy błąd estetyczny to mieszanie bieli. Ciepła biel ma ok. 2700–3000 K, bardzo ciepła 2000–2200 K przypomina światło żarówki, a zimna, ok. 5000–6500 K, daje lodowy efekt. Obok siebie wyglądają przypadkowo, więc dla całego domu wybierz jedną barwę. Po sezonie zdejmij lampki z drzew: gałęzie rosną, opaski się wrzynają, a całoroczne słońce postarza przewód i uszczelki. Przed schowaniem wysusz zestaw, nawiń go na karton lub szpulę i trzymaj w suchym miejscu. Zanim powiesisz go następnej zimy, obejrzyj izolację – pęknięty przewód wymień, nie owijaj taśmą.
Nie. Lampki z IP20 nie mają uszczelnionych złączy, a wilgoć może spowodować zwarcie. Na zewnątrz używaj tylko zestawów wyraźnie oznaczonych do użytku zewnętrznego.
Z klasą co najmniej IP44, a w miejscach odkrytych IP65, z gumowym przewodem i najlepiej na niskie napięcie. Tam, gdzie nie ma gniazdka, sprawdzą się lampki zasilane bateriami lub panelem słonecznym.
Tak. W bloku zajrzyj jednak do regulaminu wspólnoty lub spółdzielni, bo bywa, że zabrania wiercenia w elewacji. Lampki przymocuj opaskami do balustrady, a przewodu nie przepuszczaj przez szparę w drzwiach balkonowych.
Przy spirali co 25–30 cm wystarczy zwykle 20–30 m łańcucha, czyli ok. 250–400 diod. Szersze drzewo albo gęstsze owinięcie wymaga więcej.
Z LED-ami niewiele. Łańcuch z 200 diodami pobiera zwykle kilka watów. Nawet zestaw o łącznej mocy 30 W świecący 6 godzin dziennie przez 40 dni zużyje ok. 7,2 kWh.
Najlepiej działa kilka warstw: sople pod okapem, łańcuch na najładniejszym drzewie, siatka na żywopłocie i jedna wyraźna ozdoba przy wejściu. Mniej elementów w jednej barwie wygląda lepiej niż wiele kolorowych.
Tradycyjnie po Trzech Królach albo dopiero po święcie Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego. Zdejmuj je w suchy dzień, gdy przewód nie jest zamarznięty.
O lampkach na choinkę do salonu, z przewodem PVC i IP20, więcej w temacie lampki choinkowe. Tam, gdzie nie dociągniesz przewodu, wygodniejsze będą lampki choinkowe na baterie.
