Lampka nocna kula to niewielka lampa z kulistym kloszem, która stoi na szafce przy łóżku i świeci na wszystkie strony naraz. Zamiast wąskiej plamy światła na poduszce daje równą, miękką poświatę, więc najlepiej sprawdza się jako światło wieczorne i orientacyjne, a nie jako główna lampa do długiego czytania.
Kula przy łóżku ma inne zadanie niż kula nad stołem czy na komodzie w salonie. Stoi kilkadziesiąt centymetrów od twarzy i trafia w pole widzenia, gdy tylko się położysz, dlatego tu bardziej niż gdziekolwiek liczą się trzy rzeczy: czy szkło ukrywa żarówkę, czy światło jest ciepłe i czy da się je przygasić jednym ruchem ręki.
Kulisty klosz oświetla jednocześnie blat szafki, ścianę za łóżkiem i kawałek sufitu. Pokój nie tonie w ciemności, a oczy łatwiej przyzwyczajają się do zgaszenia światła. Ta sama cecha jest jednak słabością przy lekturze: większość strumienia idzie w bok i w górę, a nie na kartki książki.
Konstrukcje bywają różne. Najprostsza to kula leżąca wprost na blacie, z oprawką ukrytą w środku. Częściej spotyka się kulę osadzoną na niskiej podstawie z marmuru, metalu, drewna lub ceramiki albo uniesioną na nóżce. Są też lampki bezprzewodowe z akumulatorem ładowanym przez USB, które można przenieść z szafki na półkę czy do pokoju dziecka, oraz wersje, w których kulą jest podstawa, a nad nią wisi abażur z tkaniny.
Przyjmuje się, że lampka powinna zajmować mniej więcej jedną trzecią szerokości szafki nocnej. Kula za duża zabierze miejsce na telefon, okulary i szklankę wody; za mała zginie obok wezgłowia.
| Szafka / miejsce | Średnica kuli | Strumień światła | Barwa |
|---|---|---|---|
| wąska szafka do 40 cm, półka przy łóżku | zwykle 10–15 cm | 100–250 lm | 2200–2700 K |
| typowa szafka 40–50 cm | 15–20 cm | 200–400 lm | 2700 K |
| szeroka szafka lub komoda przy łóżku | 20–25 cm | 300–500 lm | 2700–3000 K |
| pokój dziecka, światło na całą noc | 10–15 cm, najlepiej akryl | kilka–20 lm | ciepła, nawet bursztynowa |
Do czytania przyda się więcej, zwykle 450–800 lm skierowanych na książkę. Kula sama tego nie zrobi, więc lepiej połączyć ją z kinkietem lub lampką kierunkową. Na tabliczce lampki często widnieje moc maksymalna, na przykład 25 W lub 40 W: to limit dla tradycyjnych żarówek, a LED o podobnej jasności pobiera kilka watów.
Małe kule mają zwykle trzonek E14 lub G9, większe E27. Bywa też LED zintegrowany na stałe – zanim kupisz zapasową żarówkę, sprawdź, czy w ogóle da się ją wymienić. Wymienna żarówka daje swobodę zmiany barwy i jasności, wbudowany LED pozwala na mniejszą obudowę i funkcje takie jak dotykowe ściemnianie czy pamięć ostatniego ustawienia.
Przy łóżku najwygodniejszy jest włącznik, który łatwo wymacać w ciemności: dotykowy na podstawie, przycisk na kablu albo ściemniacz przewodowy. Jeśli lampka ma ściemniacz, żarówka LED musi być oznaczona jako ściemnialna, inaczej może migotać lub buczeć.
Kula powinna świecić nieco powyżej materaca, ale poniżej linii wzroku osoby leżącej – wtedy oświetla pościel i ścianę, a nie oczy. Przy podwójnym łóżku dwie jednakowe lampki budują symetrię; równie dobrze sprawdza się układ, w którym po jednej stronie stoi kula, a po drugiej kinkiet do czytania. Kabel prowadź za szafką, z dala od nóg łóżka.
W zamkniętym szklanym kloszu tradycyjna żarówka mocno się nagrzewa, dlatego do sypialni i pokoju dziecka lepiej pasuje LED, który pozostaje letni. Szkło czyść po wyłączeniu i ostudzeniu lampki: kurz zbieraj suchą ściereczką z mikrofibry, a zdjęty klosz myj w letniej wodzie z odrobiną płynu do naczyń i odstawiaj do pełnego wyschnięcia. Do środka kuli z czasem trafiają kurz i drobne owady, więc warto zaglądać tam co kilka miesięcy.
Do światła nastrojowego wystarczy zwykle 150–400 lm, przy mlecznym szkle nawet mniej. Do czytania potrzeba 450–800 lm skierowanych na książkę, co lepiej zapewnia lampa kierunkowa.
Lampka LED o niskiej mocy nie nagrzewa się i zużywa bardzo mało energii: 1 W przez 10 godzin to 0,01 kWh. Lepiej jednak nie zostawiać na noc tradycyjnej żarówki w szklanej kuli i nie stawiać lampki tuż przy zasłonie.
Ciepłe, przygaszone światło wieczorem mniej rozbudza niż jasne i chłodne. Najlepiej spać w ciemności albo przy bardzo słabej, ciepłej poświacie, dlatego przydaje się ściemniacz lub minutnik.
Kula da tło, ale nie skupi światła na stronie. Połącz ją z kinkietem na ramieniu lub lampką z kierunkowym kloszem, a kulę zostaw na wieczorny relaks.
Dotyk jest wygodniejszy w ciemności i zwykle ma 3–5 poziomów jasności. Ściemniacz na kablu daje płynną regulację i działa z tradycyjną oprawką, o ile żarówka jest ściemnialna.
Mała kula z akrylu, LED o ciepłej barwie, bez gorących elementów i z kablem poza zasięgiem dziecka. Dobrze sprawdza się model na akumulatorze, który nie wymaga gniazdka przy łóżeczku.
Więcej o kulistych lampach do każdego pokoju przeczytasz w kategorii lampy kule, a jeśli potrzebujesz mocniejszego światła do czytania, zajrzyj do działu kinkiety nocne.
