Lampa wisząca kula to klosz w kształcie kuli zawieszony na przewodzie, lince lub łańcuchu, który rozprowadza światło na wszystkie strony naraz. Wersja wisząca różni się od plafonu z kulą osadzoną tuż przy suficie tym, że możesz zdecydować, na jakiej wysokości zawiśnie źródło światła, a więc czy oświetla cały pokój, czy przede wszystkim blat pod spodem.
Dla jednych to żyrandol kula w centrum salonu, dla innych trzy małe szklane kulki nad wyspą kuchenną. Obie sytuacje rządzą się tymi samymi prawami: średnica, rodzaj szkła i długość zwisu decydują o tym, czy lampa daje przyjemne światło, czy razi w oczy.
Kula oddaje światło dookoła, także w górę i na boki. Przy suficie część tego światła odbija się od tynku i rozjaśnia pomieszczenie równomiernie. Opuszczona niżej kula oświetla mocniej to, co ma pod sobą, a sufit zostaje w półcieniu. Dlatego przy tej grupie lamp tak ważna jest długość zwisu: przewód zwykle da się skrócić przy montażu, a w niektórych modelach także później, przez przesuwny uchwyt w rozecie.
Spotkasz trzy układy:
Najpierw średnica, potem szkło, na końcu żarówka. Przy stole sprawdza się prosta zasada: lampa lub cała grupa kul powinna mieć mniej więcej połowę szerokości blatu i kończyć się około 30 cm przed jego krawędzią. W salonie liczy się metraż i wysokość sufitu, a w przedpokoju przede wszystkim to, żeby nikt nie zahaczył o kulę głową.
| Miejsce | Średnica kuli | Wysokość zawieszenia |
|---|---|---|
| Stół na 4 osoby (ok. 80–90 cm szerokości) | jedna kula 35–45 cm | 60–80 cm nad blatem |
| Długi stół, 180–220 cm | 2–3 kule po 20–30 cm albo listwa | 60–80 cm nad blatem |
| Wyspa kuchenna | 2–3 kule po 15–25 cm | 75–90 cm nad blatem |
| Salon 20–30 m² | 40–60 cm lub kaskada | co najmniej 200–210 cm wolnej przestrzeni pod lampą |
| Przedpokój, korytarz | 20–30 cm | min. 200–210 cm od podłogi |
W blokach z sufitem 250–260 cm lepiej sprawdza się krótszy zwis i średnia kula, bo wielka kula nisko nad podłogą optycznie obniża pokój. W kamienicy z sufitem powyżej 3 m możesz pozwolić sobie na kaskadę albo kulę o średnicy 50–60 cm na długim przewodzie.
Szkło mleczne (opalowe) rozprasza światło miękko i bez olśnienia, więc dobrze znosi niskie zawieszenie nad stołem. Przezroczyste pokazuje żarówkę i daje efektowne błyski, ale zwisając nisko potrafi razić – tu przydaje się dekoracyjna żarówka LED typu filament. Dymione i bursztynowe tworzą nastrój, za to przepuszczają wyraźnie mniej światła, więc w salonie potrzebują wsparcia drugiego źródła. Szkło ryflowane leży pośrodku: częściowo rozprasza i ładnie załamuje światło.
Duża szklana kula potrafi ważyć kilka kilogramów. Zanim ją powiesisz, sprawdź, czy hak lub puszka w suficie utrzymają taki ciężar. W suficie podwieszanym z płyt g-k mocuj lampę do konstrukcji, a nie do samej płyty. Podłączenie do instalacji 230 V zostaw elektrykowi z uprawnieniami, a przed każdą pracą przy oprawie wyłącz bezpiecznik.
Zwróć uwagę na trzonek: większość kul ma gwint E27, mniejsze E14 lub G9. Kula zamknięta od dołu daje równiejsze światło, ale żeby wymienić żarówkę, trzeba zdjąć klosz. Kula z otworem u dołu kieruje więcej światła w dół i łatwiej się ją obsługuje.
Kula wraca w każdej dekadzie w nowym wydaniu: od mlecznych kloszy w stylu lat 70., przez przezroczyste szkło z żarówką filament w loftach, po złote i czarne oprawki w aranżacjach glamour. Prosty kształt sprawia, że nie starzeje się tak szybko jak lampy o ozdobnych formach.
Przy 15–20 m² i suficie około 2,5 m wystarczy pojedyncza mleczna kula o średnicy 30–40 cm na krótkim zwisie. Kilka dużych kul w małym pokoju przytłacza, a nisko opuszczona kula przeszkadza w poruszaniu się.
Średnica około połowy szerokości blatu, dolna krawędź 60–80 cm nad stołem, a przy długim stole dwie lub trzy kule w odstępie mniej więcej równym ich średnicy. Więcej o oświetleniu jadalni w tym stylu: lampy kule nad stół.
Biała, jeśli lampa ma dawać główne światło i wisieć nisko. Przezroczysta, jeśli zależy ci na dekoracyjnym efekcie i dobierzesz do niej ładną żarówkę.
Do jadalni i salonu zwykle LED w barwie 2700–3000 K o strumieniu około 800–1000 lm na kulę. W małych kulkach z trzonkiem G9 źródła są słabsze, dlatego przydaje się ich kilka.
Tylko w wersji o odpowiedniej szczelności, zwykle co najmniej IP44. Zwykła kula do salonu ma najczęściej IP20 i nie powinna wisieć w strefie wilgoci.
Kula nie musi wisieć – ten sam klosz świeci też na podłodze, na komodzie i przy łóżku. Więcej o kulach w innych formach: lampy kule.
