Lampki zewnętrzne na baterie świecą wszędzie tam, gdzie do ogrodu nie dochodzi kabel, a panel solarny nie ma szans na słońce: pod dachem tarasu, na północnym balkonie, w gęstym żywopłocie, przy altanie na końcu działki. W lampach ogrodowych zasilanie bateryjne zmienia przede wszystkim to, że oprawa przestaje być instalacją, a staje się przedmiotem – stawiasz ją, wieszasz albo wbijasz w trawnik i przenosisz, kiedy tylko zmienisz zdanie.
Za tę swobodę płaci się dwiema rzeczami: ograniczonym czasem świecenia i wrażliwością baterii na pogodę. Z obiema da się sobie poradzić, jeśli przed zakupem wiadomo, jak działa konkretny typ zasilania.
Pod hasłem „na baterie” kryją się w ogrodzie dwa różne rozwiązania. Pierwsze to klasyczne ogniwa AA, AAA, C lub D w uszczelnionej komorze – tak zasilane są zwykle lampiony i latarenki, świece LED, girlandy, lampki wbijane w ziemię i kinkiety z czujnikiem ruchu nad furtką. Drugie to wbudowany akumulator litowo-jonowy ładowany kablem USB lub USB-C, typowy dla przenośnych lamp stołowych, stojących i wiszących, które wieczorem wynosisz na taras, a rano odstawiasz do ładowania.
Spotyka się też rozwiązania pośrednie: lampy z panelem solarnym i zapasowym akumulatorem, żarówki akumulatorowe wkręcane w zwykłą oprawę oraz lampy, które mogą świecić podłączone do powerbanku. Lampa z baterią wymienną wygrywa tam, gdzie liczy się prostota i długi postój – wymiana ogniw trwa minutę. Akumulator wygrywa przy codziennym używaniu, bo nie generuje stosu zużytych baterii.
| Parametr | Typowe wartości | Na co patrzeć |
|---|---|---|
| Szczelność | IP44 – IP65 | IP44 wystarczy pod zadaszeniem; lampa stojąca na deszczu powinna mieć co najmniej IP54, a najlepiej IP65 |
| Czas świecenia (akumulator) | ok. 8 h na pełnej mocy, 15–20 h w trybie oszczędnym | producenci podają zwykle wartość dla najsłabszego poziomu jasności |
| Ładowanie | kilka godzin przez USB / USB-C | dioda kontrolna zmieniająca kolor ułatwia życie; ładowarka telefonu zwykle wystarcza |
| Jasność | 50–80 lm lampion, 200–300 lm lampa stołowa | do ścieżki i wejścia potrzeba więcej niż do nastroju przy stole |
| Barwa światła | 2000–3000 K | ciepła biel wygląda jak płomień świecy i mniej wabi owady |
| Sterowanie | timer 6/18 h, ściemniacz 3-stopniowy, pilot | timer i ściemniacz realnie wydłużają pracę na jednym ładowaniu |
Timer w lampionach i girlandach działa zwykle tak, że od momentu włączenia lampa świeci 6 godzin, gaśnie na 18 i następnego dnia zapala się o tej samej porze. Włącz ją więc o zmierzchu, a nie w południe.
Najczęstszy kłopot to zima. Zwykłe baterie alkaliczne tracą przy mrozie dużą część pojemności, więc lampka, która w sierpniu świeciła tydzień, w styczniu gaśnie po dwóch wieczorach. Ogniwa litowe AA i AAA znoszą ujemne temperatury dużo lepiej. Akumulatorki NiMH mają napięcie 1,2 V zamiast 1,5 V – lampy zwykle działają z nimi bez problemu, choć światło bywa odrobinę słabsze.
Wbudowanego akumulatora litowo-jonowego nie ładuj na mrozie; lampę wnieś do domu, poczekaj, aż się ogrzeje, i dopiero wtedy podłącz kabel. Na zimę odstaw ją naładowaną mniej więcej do połowy i doładuj raz na kilka miesięcy. Z lamp na baterie wymienne wyjmij ogniwa przed dłuższą przerwą – wyciek elektrolitu potrafi zniszczyć styki szybciej niż deszcz. Nie łącz starych baterii z nowymi ani różnych typów w jednej komorze, a zużyte oddawaj do punktu zbiórki.
Po deszczu sprawdzaj uszczelkę komory i gumową zaślepkę gniazda USB. Jeśli zaślepka nie dolega, nawet lampa o wysokiej klasie IP zbierze w środku wodę.
Mogą, o ile mają oznaczenie IP dla zastosowań zewnętrznych. Lampki pokojowe (IP20) nie mają uszczelek, więc wilgoć szybko dobiera się do styków. Pod daszkiem wystarczy IP44, w otwartym ogrodzie lepiej postawić na IP54 lub IP65.
Diody pracują na niskim napięciu i ledwo się nagrzewają, więc ryzyko jest małe. Zagrożeniem może być raczej uszkodzony akumulator albo nieodpowiednia ładowarka – używaj kabla dołączonego do lampy i nie ładuj sprzętu z pękniętą obudową.
Bywają w obu wersjach: z zasilaczem sieciowym 230 V albo na baterie lub akumulator. Wersje sieciowe świecą bez przerwy, ale wymagają gniazdka odpornego na wodę; bateryjne są w pełni niezależne od instalacji.
Lampa solarna ładuje się tylko w bezpośrednim świetle, a przy pochmurnej pogodzie i krótkich jesiennych dniach często nie zdąży się naładować. Bateria świeci tak samo w cieniu, pod dachem i w grudniu. Część lamp łączy oba źródła i ładuje się dodatkowo przez USB.
Zależy od liczby diod i ogniw, ale lampion z timerem na komplecie baterii AA zwykle świeci od kilkunastu do kilkudziesięciu wieczorów. Na mrozie ten czas wyraźnie się skraca.
Do nastroju przy stole – lampiony i lampy stołowe z akumulatorem, nad głową – girlandy, wzdłuż rabat – lampki wbijane w ziemię. Do stałego oświetlenia ścieżek i podjazdu lepiej sprawdzą się oprawy zasilane z sieci, podłączone przez elektryka.
Więcej o świetle do zawieszenia nad pergolą lub wzdłuż balustrady: girlandy świetlne na baterie. O oprawach na stałe, zasilanych z sieci, przeczytasz w kategorii lampy ogrodowe.
