Lampka z czujnikiem ruchu zapala się sama, gdy ktoś wejdzie w jej pole widzenia, i gaśnie po ustawionym czasie, kiedy ruch ustanie. W domu oznacza to światło w korytarzu, garderobie czy spiżarni bez szukania włącznika po ciemku i bez lampy, która świeci całą noc, bo nikt jej nie wyłączył.
Wewnątrz czujnik pracuje inaczej niż na elewacji: odległości są krótkie, światło ma nie oślepiać zaspanego domownika, a liczy się też to, skąd lampa bierze prąd – z gniazdka, z baterii czy z instalacji 230 V.
W lampach domowych spotyka się dwa rodzaje czujników. PIR (pasywna podczerwień) wyłapuje zmianę ciepła poruszającego się ciała. Potrzebuje „widoku” na pomieszczenie, nie działa przez szybę i najpewniej reaguje na kogoś, kto przechodzi w poprzek jego pola, a nieco słabiej na osobę idącą wprost na lampę. Czujnik mikrofalowy (HF, radarowy) wysyła sygnał i mierzy jego odbicie, więc widzi drobne ruchy, może być schowany pod kloszem, ale „przebija” też cienkie ściany z płyt g-k, drewno i drzwi – potrafi zapalić światło, gdy ktoś chodzi po sąsiednim pokoju.
Formy są różne: mała lampka wtykana do gniazdka, listwa LED na magnes pod półkę, kinkiet przy schodach, plafon na suficie przedpokoju, wreszcie zwykła oprawa, do której czujnik dokłada się osobno. Wspólne jest jedno: czujnik reaguje na ruch, a nie na obecność. Dlatego najlepiej sprawdza się tam, gdzie się przechodzi lub wchodzi na chwilę.
Zacznij od zasilania, bo ono decyduje o montażu. Lampka do gniazdka nie wymaga żadnych prac, lampka na baterie lub z ładowaniem przez USB przyklei się albo przyczepi magnesem tam, gdzie nie ma prądu, a lampa 230 V podłączona do puszki daje najwięcej światła i nie trzeba o niej pamiętać. Potem dopasuj zasięg, kąt i jasność do miejsca:
| Miejsce | Zasilanie | Zasięg i kąt czujnika | Jasność i barwa | Czas świecenia |
|---|---|---|---|---|
| Szafa, szafka pod zlewem, szuflada | baterie AAA lub akumulator USB | 2–3 m, ok. 100–120° | 20–100 lm, 3000–4000 K | 20–30 s, zwykle stały |
| Nocna droga do łazienki | gniazdko lub baterie | 3–5 m | kilkanaście–kilkadziesiąt lm, 2700–3000 K | 30–60 s |
| Przedpokój, korytarz | 230 V, plafon lub kinkiet | 6–8 m; z sufitu 360° | 800–1500 lm, 3000–4000 K | 1–3 min |
| Klatka schodowa, schody | 230 V lub akumulator | 6–12 m | światło na stopnie, 3000 K | 1–2 min |
| Garaż, piwnica, pralnia | 230 V, oprawa IP44–IP65 | 8–12 m | 1500 lm i więcej, 4000 K | 2–5 min |
Wartości są orientacyjne – zakres regulacji podaje producent. Przy lampach 230 V zwróć uwagę na trzy pokrętła: czas (TIME), próg jasności (LUX) i czułość (SENS). Lampki bateryjne mają zwykle tylko włącznik i stały czas.
Lampa gaśnie, gdy siedzisz bez ruchu? To nie usterka, tylko skutek zbyt krótkiego czasu – wydłuż go albo przenieś czujnik tam, gdzie się przechodzi. Zapala się sama w nocy? Sprawdź, czy w polu widzenia nie ma źródła ciepła, zwierzęcia lub – przy czujniku HF – ruchu za ścianą, i zmniejsz czułość. Dwa czujniki tuż obok siebie potrafią też sobie przeszkadzać.
Soczewkę czujnika przecieraj suchą, miękką ściereczką, bo kurz i tłuszcz z kuchni ograniczają zasięg. W lampkach na baterie wymieniaj cały komplet naraz, a gdy światło zaczyna słabnąć lub mrugać, to zwykle znak, że ogniwa się kończą.
Na start skręć czas i czułość na minimum, a próg LUX na symbol słońca, żeby lampa działała także za dnia. Przejdź przez pomieszczenie, sprawdź zasięg i stopniowo zwiększaj czułość. Na koniec ustaw docelowy czas i przekręć LUX w stronę księżyca, jeśli lampa ma reagować tylko po zmroku.
Do lampy z wbudowanym czujnikiem wystarcza zwykły obwód oświetleniowy, najczęściej przewód YDYp 3×1,5 mm² (faza, neutralny, ochronny). Osobny czujnik wymaga dodatkowo żyły wyprowadzającej fazę łączoną do oprawy. Lampki do gniazdka i na baterie nie potrzebują żadnego kabla.
Najczęściej to ustawiony na maksimum czas, zbyt wysoka czułość lub ciepło i ruch w polu czujnika, które co chwilę odnawiają odliczanie. Jeśli lampa świeci nawet w pustym, wychłodzonym pomieszczeniu, winna bywa zamieniona faza z fazą łączoną albo sklejony styk przekaźnika – wtedy potrzebny jest elektryk.
Proste lampki na baterie świecą zwykle 20–30 s od ostatniego ruchu. W lampach 230 V czas ustawia się pokrętłem, najczęściej od kilku sekund do kilku, a czasem kilkunastu minut. Każdy kolejny ruch liczy czas od nowa.
Do gniazdka – gdy przy drodze nocnej jest wolne gniazdko i nie chcesz wymieniać baterii. Na baterie lub z ładowaniem – do szafy, szuflady, pod łóżko i wszędzie tam, gdzie gniazdka nie ma. Model z akumulatorem ładowanym przez USB oszczędza baterie, ale trzeba go co jakiś czas zdjąć do ładowania.
Tylko jeśli pozwala na to próg jasności. Lampka z czujnikiem zmierzchu zapali się dopiero, gdy zrobi się ciemno. W korytarzu bez okna ustaw LUX na maksimum, żeby reagowała o każdej porze.
Jeśli lampka ma działać wyłącznie po zmroku, przyjrzyj się lampkom LED z czujnikiem ruchu i zmierzchu. Do salonu, sypialni i kuchni, gdzie czujnik raczej przeszkadza, pasuje zwykłe oświetlenie wewnętrzne z włącznikiem.
