Bursztynowa lampa wisząca to oprawa na przewodzie lub lince z kloszem w odcieniu miodu, koniaku albo karmelu, najczęściej ze szkła barwionego, wieszana zwykle nad stołem lub wyspą, pojedynczo albo w gronie kilku kloszy. Bursztynowe szkło daje cieplejsze i bardziej przytłumione światło niż bezbarwne czy mleczne, dlatego przy tej lampie bardziej niż zwykle liczą się kształt klosza, wysokość zawieszenia i żarówka.
„Bursztyn” to tu przede wszystkim kolor – najczęściej barwionego szkła. Lampy wyklejane naturalnymi bryłkami bursztynu to rękodzieło, do którego nadają się wyłącznie słabo grzejące się źródła LED.
W lampie wiszącej najważniejsze jest to, którędy światło wychodzi z klosza. Klosz otwarty od dołu, czyli kopuła, dzwon lub walec, wypuszcza prosto na blat światło samej żarówki, bez filtra. Stół jest więc oświetlony zwyczajnie, a bursztynowo świecą tylko boki klosza. Zamknięta kula działa odwrotnie: każdy promień przechodzi przez szkło, całe pomieszczenie robi się złociste, ale też wyraźnie ciemniejsze.
Stąd prosta zasada. Nad stołem, przy którym się je, czyta i odrabia lekcje, lepiej sprawdza się klosz otwarty lub kula z jasnego, miodowego szkła. Ciemna koniakowa kula to światło nastrojowe – do jadalni, w której i tak pali się drugie źródło, nad barek albo do sypialni. Szkło ryflowane rozprasza blask i ukrywa żarnik, gładkie i przezroczyste pokazuje żarówkę jak w gablocie.
Zacznij od miejsca, nad którym zawiśnie lampa, potem dobierz liczbę kloszy i ich średnicę. Wartości z tabeli to typowe punkty wyjścia dla mieszkania z sufitem na wysokości około 2,5–2,7 m.
| Miejsce | Układ i średnica | Dół klosza nad blatem | Żarówka na klosz |
|---|---|---|---|
| Okrągły stół do 4 osób | 1 klosz lub grono kul, 30–45 cm | 65–75 cm | 800–1000 lm, 2700 K |
| Prostokątny stół 160–200 cm | 2–3 klosze po 20–30 cm albo lampa listwowa 3-punktowa | 65–80 cm | 600–800 lm, 2700 K |
| Wyspa lub półwysep w aneksie | 2–3 klosze co 60–80 cm | 75–90 cm | 800–1000 lm, plus oświetlenie robocze |
| Przedpokój, schody | 1 klosz lub kaskada kul | min. ok. 2 m nad podłogą | 400–800 lm, 2200–2700 K |
| Sypialnia, kącik przy fotelu | mała kula 15–20 cm | przy łóżku mniej więcej na wysokości ramion osoby siedzącej | 200–400 lm, 2200 K |
Średnica lampy nad stołem to zwykle połowa do dwóch trzecich szerokości blatu, a skrajny klosz powinien kończyć się mniej więcej 30 cm przed krawędzią stołu. Przy kilku kloszach zachowaj odstęp 60–80 cm między ich osiami. Trzonek (oprawka) to najczęściej gwint E27, przy małych kloszach i lampach wielopunktowych E14 albo dwupinowy G9, a część opraw ma wbudowany moduł LED o barwie ok. 3000 K.
Gdy siedzisz przy stole, patrzysz w klosz od dołu. W otwartej kopule zwykła żarówka potrafi oślepiać, dlatego warto ją schować głębiej (dłuższa oprawka, krótsza żarówka) albo wybrać żarówkę matową lub z lustrzanym czubkiem. W przezroczystej kuli żarówka jest ozdobą: filamentowy globus, gruszka czy spirala wyglądają przez bursztyn bardzo dobrze.
Trzymaj się barwy 2200–2700 K. Chłodne światło 4000 K przechodzące przez bursztynowe szkło wychodzi brudnobrązowe, a na twarzach przy stole zielonkawe. Żarówki z dopiskiem „amber” świecą około 1800–2200 K i dają głównie dekoracyjną poświatę, za słabą nad blat. Jeśli lampa ma się ściemniać, sprawdź, czy żarówka LED jest oznaczona jako ściemnialna i czy pasuje do ściemniacza.
Najczęściej zawodzi wysokość: lampa powieszona zbyt wysoko świeci ludziom w oczy, zbyt nisko zasłania twarze po drugiej stronie stołu. Drugi błąd to bursztynowa kula jako jedyne światło w kuchni – nad blatem roboczym dołóż listwę LED lub reflektory. Klosz nad wyspą z płytą grzewczą szybko łapie tłusty nalot, więc czyść go częściej niż ten w jadalni.
Szkło czyść po wystygnięciu, miękką ściereczką z mikrofibry, letnią wodą z kroplą płynu do naczyń, i wytrzyj do sucha. Rowki szkła ryflowanego odkurzysz pędzelkiem. Klosze dmuchane ręcznie mają drobne pęcherzyki i różnią się odcieniem – w grupie kloszy to normalne, nie wada.
Od jasnego miodu, przez złoty karmel, po ciemny koniak. Im ciemniejszy odcień, tym mniej światła przepuszcza klosz. Przydymione szkło jest szarobrązowe i bardziej przyciemnia, niż ociepla.
Jeśli lampa ma być głównym światłem przy jedzeniu, klosz otwarty od dołu albo jasna kula z mocniejszą żarówką. Ciemna kula sprawdzi się, gdy w jadalni jest też drugie źródło światła.
Przy niskim suficie lub w przejściu lepszy jest plafon albo lampa na krótkim zwisie. Wisząca daje skupione światło nad konkretnym miejscem, a jej klosz widać z całego pokoju.
Kule na różnych długościach przewodu wyglądają najlepiej, gdy najniższa wisi na tej samej wysokości co pojedyncza lampa nad stołem. Różnice między kulami rzędu 10–30 cm wystarczą, by grono nie wyglądało jak rząd.
Nad stołem do 120 cm długości zwykle jedną, nad 160–200 cm dwie lub trzy. Nad bardzo długim stołem lepiej sprawdza się kilka mniejszych kloszy niż jeden duży.
LED o barwie 2200–2700 K, w gwincie zgodnym z oprawą. Do przezroczystego szkła filamentowa, do otwartej kopuły matowa lub z lustrzanym czubkiem, żeby nie raziła.
Więcej o bursztynowym szkle w kinkietach, lampach stołowych i plafonach: lampy bursztynowe. O kloszach z mlecznego szkła, metalu i innych materiałów więcej w kategorii lampy wiszące.
