Lampki podszafkowe do kuchni świecą tam, gdzie lampa sufitowa nie daje rady: na blat pod górnymi szafkami. Przy blacie stoisz przodem do ściany, plafon masz za plecami i deska do krojenia ląduje w twoim własnym cieniu – płaska oprawa przykręcona pod szafką zabiera ten cień i równo oświetla cały pas blatu, od krawędzi aż po płytki.
W oświetleniu meblowym to dość wąska, ale bardzo praktyczna specjalność. Podświetlenie witryny czy wnętrza szafy ma pokazać, co stoi w środku. Lampka pod szafką kuchenną daje światło robocze: na tyle mocne, żeby odróżnić świeżą natkę od zwiędłej, wierne w kolorach i schowane tak, by nie świeciło w oczy ani przy kuchence, ani przy stole.
Osobna grupa to lampki bezprzewodowe na baterie lub akumulator ładowany przez USB, zwykle z czujnikiem ruchu. Mocuje się je na magnes albo taśmę w kilka minut. Świecą jednak słabiej i trzeba pamiętać o ładowaniu, więc sprawdzą się raczej w wynajmowanym mieszkaniu albo w kącie, do którego nie da się doprowadzić przewodu.
Na blacie roboczym przyjmuje się zwykle 300–500 lx. Przy szafkach wiszących 50–60 cm nad blatem przekłada się to mniej więcej na takie parametry:
| Parametr | Typowa wartość | Na co uważać |
|---|---|---|
| Strumień świetlny | ok. 500–1000 lm na metr blatu | przy ciemnym blacie i frontach nawet 1200–1500 lm/m |
| Barwa światła | 3000 K (ciepła) lub 4000 K (neutralna) | jedna barwa w całym ciągu, najlepiej zgodna z resztą kuchni |
| Oddawanie barw | CRI min. 80, lepiej 90 | przy niskim CRI mięso i warzywa wyglądają szaro |
| Długość | na całą szerokość szafki lub ciągu | za krótka oprawa zostawia ciemne końce blatu |
| Wysokość oprawy | zwykle 1–3 cm | niższa łatwiej schowa się za listwą podszafkową |
| Szczelność | najczęściej IP20 | tuż nad zlewem lepiej wyższa, np. IP44 |
Najważniejsza zasada: oprawa idzie jak najbliżej frontu szafki, kilka centymetrów za jego krawędzią. Zamontowana przy ścianie oświetli głównie płytki, a środek blatu zostanie w półcieniu. Jeśli szafki mają od spodu listwę maskującą, lampka chowa się za nią i nie razi osoby siedzącej przy stole.
W narożniku kuchni w kształcie litery L robi się zwykle najciemniej, a właśnie tam często się kroi. Pomaga osobna krótka oprawa albo profil narożny montowany pod kątem 45°. Nad płytą grzewczą lampka podszafkowa nie zastąpi oświetlenia w okapie – para i tłuszcz szybko ją zabrudzą.
Taśmę LED przykleja się do profilu, nie bezpośrednio do płyty meblowej. Profil trzeba wcześniej odtłuścić, a klej osiąga pełną siłę po mniej więcej dobie. Zasilacz dobiera się do sumy mocy wszystkich odcinków z zapasem 10–15 % i umieszcza tak, żeby dało się do niego dostać.
Lampkę z wtyczką podłączysz sam. Podłączenie na stałe do puszki, nowy włącznik w ścianie czy dodatkowy obwód to już praca dla elektryka z uprawnieniami – w kuchni, przy wodzie i metalowym zlewie, nie warto tego robić na próbę.
Przełącznik na obudowie jest najprostszy i rzadko się psuje. Przy mokrych albo tłustych dłoniach wygodniejszy okazuje się czujnik zbliżeniowy – wystarczy machnąć ręką pod szafką. Panel dotykowy zwykle pozwala też ściemniać, czujnik ruchu przydaje się w nocy, gdy idziesz po szklankę wody, a pilot włącza cały ciąg naraz. Lampki można też podpiąć pod ten sam włącznik ścienny co resztę światła w kuchni. Jeśli chcesz ściemniać zwykłym ściemniaczem ściennym, sprawdź, czy zasilacz go obsługuje – źle dobrana para migocze i brzęczy.
Oprawy przecieraj wilgotną ściereczką z kroplą płynu do naczyń. Rozpuszczalniki i mleczka szybko matowią klosz z tworzywa. Diody LED wytrzymują zwykle kilkadziesiąt tysięcy godzin pracy, więc gdy coś przestanie działać, częściej winny jest zasilacz niż same diody.
Warstwami: światło ogólne z sufitu, robocze pod szafkami i ewentualnie dekoracyjne nad wyspą lub stołem. Same lampy sufitowe zawsze zostawią cień na blacie, bo stoisz między nimi a deską.
Do pracy przy blacie zwykle 8–15 W na metr, co przy współczesnych diodach daje mniej więcej 800–1500 lm/m. Słabsze taśmy, rzędu 4–6 W/m, nadają się raczej do podświetlenia dekoracyjnego.
Białe fronty i jasny blat dobrze odbijają światło, więc wystarczy strumień z dolnej części zakresu. Barwa 4000 K zachowuje czystą biel, nie podbija jej na żółto. Do kuchni z drewnem albo w ciepłych kolorach lepiej pasuje 3000 K.
Wybierz listwę z wtyczką i poprowadź przewód po spodzie szafek do gniazdka nad blatem albo wewnątrz szafki. Drugie wyjście to lampki akumulatorowe z czujnikiem: zero przewodów, ale też mniej światła.
Tak, jeśli ma wyższy stopień szczelności i nie dostaje bezpośrednio wodą. Standardową oprawę IP20 lepiej przesunąć kawałek dalej od zlewu.
Przy długim ciągu złożonym z kilku odcinków – tak, bo jednym przyciskiem włączasz i ściemniasz całość. Przy jednej szafce wystarczy włącznik na obudowie.
Podświetlenie półek, witryn i wnętrz szaf to szerszy temat – więcej o nim w dziale oświetlenie meblowe.
