Lampki solarne na schody oświetlają zewnętrzne stopnie bez przewodu i bez wzywania elektryka: panel na obudowie ładuje akumulator w dzień, a czujnik zmierzchowy sam włącza diodę po zachodzie słońca. Na schodach nie chodzi o jasność jak na podjeździe, tylko o to, żeby wieczorem było widać krawędź każdego stopnia – i do tego małe lampki solarne wystarczają w zupełności.
Najlepiej sprawdzają się tam, gdzie kabel byłby kłopotem: na kilku stopniach z tarasu do ogrodu, na schodkach z podkładów kolejowych, na wejściu do domu, którego elewacji nie chcesz już kuć. Ich ograniczeniem jest słońce. Ile dostaną światła w ciągu dnia, tyle oddadzą wieczorem.
Ogrodowa lampa solarna stoi na trawniku i ma ładnie wyglądać. Lampka na schody ma inne zadanie: musi być niska, mała i przymocowana tak, żeby nikt o nią nie zahaczył stopą. Dlatego zwykle to płaskie, kilkucentymetrowe kostki – typowo około 8 × 4–5 cm – przykręcane do pionowej ściany stopnia, do murku lub do słupka balustrady. Światło kieruje się w dół, na stopnicę, a nie w oczy schodzącej osoby.
Istnieją też warianty wpuszczane w deski tarasowe, okrągłe lampki w nasadkach (daszkach) słupków i lampki wbijane w ziemię obok schodów z kamienia. Część ma czujnik ruchu, część przełącznik barw albo tryb kolorowy. Wspólne jest jedno: brak przewodu i automatyczne włączanie o zmroku.
Najpierw miejsce montażu, potem parametry. To, gdzie lampka zawiśnie, decyduje o wymaganej szczelności i o tym, ile światła realnie potrzeba.
| Miejsce montażu | Typowy strumień | Szczelność | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Podstopnica (pionowa ściana stopnia) | 5–20 lm | IP44–IP65 | panel w cieniu wyższego stopnia ładuje się słabiej |
| Murek lub ściana obok schodów | 10–30 lm | IP44–IP65 | wysokość ok. 10–15 cm nad stopnicą, światło w dół |
| Słupek balustrady lub ogrodzenia | 10–50 lm | IP44–IP65 | nasadka musi pasować do przekroju słupka |
| Wpuszczana w deski tarasowe | 3–15 lm | IP67–IP68 | musi wytrzymać nacisk stopy i stojącą wodę |
| Wbijana w ziemię przy schodach | 10–50 lm | IP44–IP65 | trzyma się słabo w żwirze i luźnej ziemi |
Do tego trzy parametry z karty produktu. Akumulator: w małych lampkach zwykle Ni-MH typu AA lub AAA 1,2 V o pojemności 200–600 mAh, w większych Li-ion 3,7 V. Paluszek łatwo wymienić, gdy po kilku sezonach lampka gaśnie przed północą. Barwa światła: ciepła biel około 2700–3000 K mniej razi i pasuje do drewna oraz kamienia, zimna biel około 6000 K wygląda technicznie i mocniej oślepia po zmroku. Obudowa: tworzywo ABS jest lekkie i tanie, stal nierdzewna lepiej znosi lata na słońcu.
W komplecie z reguły są kołki z wkrętami i taśma dwustronna. Taśma przyda się na gładkiej, czystej powierzchni i na próbę, ale na chropowatym betonie, kostce czy cegle po zimie często puszcza – do stałego montażu lepiej użyć wkrętów. W drewnie wybierz wkręty nierdzewne, bo zwykłe zostawią rdzawe zacieki.
Ile lampek? Na krótkich, prostych schodach zwykle wystarcza jedna na co drugi lub trzeci stopień, co daje odstęp mniej więcej 0,9–1,5 m. Na schodach zakręcających, z nierówną wysokością stopni albo używanych przez dzieci i seniorów montuj na każdym. Przed wierceniem przyklej lampki na próbę taśmą i sprawdź wieczorem, czy żaden stopień nie zostaje w cieniu.
Panel musi widzieć niebo. Schody po północnej stronie domu, pod daszkiem albo w cieniu żywopłotu to najczęstszy powód, dla którego lampki solarne „nie działają”. Jeśli sam stopień leży w cieniu, wybierz model z panelem na przewodzie, który można zamontować kawałek dalej w słońcu.
Raz na kilka tygodni przetrzyj panel wilgotną ściereczką – kurz, pyłki i ptasie odchody potrafią wyraźnie skrócić świecenie. Zimą ładowanie spada, bo dzień jest krótki, a panel bywa przysypany śniegiem; zmieć go po opadach. W mrozie każdy akumulator oddaje mniej energii, więc lampka świeci krócej.
Do oznaczenia stopni zwykle wystarcza 10–20 lm na lampkę. Mocniejsza lampka szybciej rozładuje akumulator, a na schodach daje głównie olśnienie.
Szczelne lampki (IP44 i wyżej) mogą zostać na zewnątrz. Jeśli zimą nie potrzebujesz światła, wyłącz je przełącznikiem albo zdejmij i przechowuj w suchym miejscu – akumulator nie będzie się wtedy rozładowywał do zera.
Tak, przy zachmurzeniu panel też ładuje, ale wyraźnie słabiej. Po kilku pochmurnych dniach lampka zaświeci krócej albo wcale. W stałym cieniu praktycznie się nie naładuje.
Najczęściej na podstopnicy, na murku bocznym lub na słupku balustrady. Wybierz miejsce, które jest w słońcu przez większą część dnia i nie leży na drodze stopy.
Po słonecznym dniu typowo 6–10 godzin. Wiosną i jesienią krócej, zimą często tylko kilka godzin po zmroku.
Sprawdź, czy wyciągnięto pasek izolujący akumulator i czy przełącznik jest w pozycji ON. Potem zostaw ją na cały słoneczny dzień – dopiero pełne ładowanie pokazuje prawdziwy czas świecenia.
Tak. Świecą słabo albo wcale i rozjaśniają się, gdy ktoś podchodzi, co oszczędza akumulator. Więcej o takim rozwiązaniu: oświetlenie schodów z czujnikiem ruchu.
Jeśli na schody da się doprowadzić przewód albo myślisz też o schodach wewnątrz domu, zajrzyj do działu oświetlenie schodowe.
