Żarówka z czujnikiem ruchu i zmierzchu zapala się tylko wtedy, gdy spełnione są dwa warunki naraz: jest ciemno i ktoś się porusza w jej zasięgu. Wkręcasz ją w zwykły gwint, zostawiasz włącznik na stałe w pozycji „włączone” i od tej chwili lampa w wiatrołapie, na schodach czy nad furtką działa automatycznie – bez kucia, bez dodatkowych przewodów i bez świecenia w biały dzień.
Różnica wobec zwykłej żarówki z samym czujnikiem ruchu wydaje się drobna, ale w praktyce decyduje o tym, czy światło będzie zapalać się bez sensu w południe za każdym razem, gdy ktoś wejdzie do jasnej sieni. Z kolei żarówka z samym czujnikiem zmierzchu świeci całą noc. Połączenie obu czujników daje światło dokładnie wtedy, kiedy jest potrzebne: po zmroku i tylko na chwilę.
Czujnik zmierzchu to mały fotoelement, który mierzy natężenie światła wokół żarówki. Dopóki jest jasno, blokuje całą resztę. Gdy natężenie spadnie poniżej progu – w żarówkach jest on zwykle ustawiony fabrycznie i często wynosi około 20 lx, czyli tyle, ile jest o zmierzchu – czujnik ruchu zostaje „uzbrojony”. Wykrycie ruchu włącza diody na określony czas, najczęściej 20–60 sekund. Każdy kolejny ruch odlicza ten czas od nowa, więc światło nie zgaśnie komuś, kto powoli szuka kluczy.
W samej żarówce pracuje jeden z dwóch typów czujnika ruchu:
| Sytuacja | Co wybrać | Na co uważać |
|---|---|---|
| Plafon z mlecznym kloszem na klatce schodowej | czujnik mikrofalowy, 600–1000 lm | mikrofala może zareagować na ruch za cienkimi drzwiami |
| Kinkiet nad drzwiami wejściowymi, oprawa otwarta od dołu | PIR lub mikrofala, 450–800 lm | oprawa musi chronić żarówkę przed deszczem (zwykle min. IP44) |
| Garaż, komórka lokatorska | mikrofala o większym zasięgu, 800–1300 lm, 4000 K | bez okien czujnik zmierzchu i tak „widzi” noc przez całą dobę |
| Wiatrołap z oknem, sień | PIR, 2700–3000 K | przy jasnym dniu światło nie zapali się – to zamierzone |
| Lampa nad furtką lub podjazdem | PIR o szerokim kącie, 800–1000 lm | latarnia uliczna może utrzymywać czujnik w trybie „dzień” |
Najczęściej spotykany gwint to E27, rzadziej E14 i GU10 – sprawdź oprawę, zanim zamówisz. Barwa światła sięga od ciepłej 2700 K po zimną 6500 K; do domu lepiej pasuje ciepła lub neutralna, do garażu i warsztatu neutralna 4000 K. Moc rzędu 5–12 W odpowiada mniej więcej tradycyjnym żarówkom 40–100 W. Takie źródła prawie nigdy nie są ściemnialne.
W piwnicy bez okna czujnik zmierzchu niewiele zmienia – tam zawsze jest ciemno, więc wystarczy żarówka z samym czujnikiem ruchu. Druga funkcja zarabia na siebie tam, gdzie w dzień jest jasno: w przedsionku z przeszkloną ścianą, na klatce schodowej z oknami, na ganku czy w wiacie garażowej. Tam bez niej żarówka zapalałaby się kilkadziesiąt razy dziennie, zupełnie niepotrzebnie.
Pamiętaj, że czujnik zmierzchu mierzy światło przy samej żarówce, a nie na zewnątrz domu. Głęboki, ciemny abażur albo zacieniony kąt sprawią, że „noc” zacznie się dla niego wcześniej. Odwrotnie – latarnia, oświetlona witryna sąsiada czy reflektor samochodu na podjeździe mogą go przekonać, że wciąż jest dzień.
Przy żarówce z wbudowanymi czujnikami nie podłączasz niczego – wystarczy ją wkręcić w miejsce starej. Osobny czujnik montowany na ścianie wymaga zwykle trzech przewodów (faza, neutralny i powrót do lampy), więc to zadanie dla elektryka z uprawnieniami.
Zwykle od 20 do 60 sekund od ostatniego wykrytego ruchu, czasem do około 2 minut. W żarówkach ten czas jest najczęściej stały, bez regulacji. Każdy ruch w zasięgu wydłuża świecenie.
Najczęstsze przyczyny to kot lub pies, firanka poruszana przez ciepłe powietrze z grzejnika i – przy czujniku mikrofalowym – ruch za cienkimi drzwiami lub ścianką działową. Mikrofala „widzi” przez przeszkody, które PIR zatrzymują.
Sprawdź, czy w zasięgu nie ma czegoś, co się stale porusza (wentylator, rośliny na wietrze), czy włącznik nie jest podświetlany i czy na obwodzie nie ma ściemniacza. Część żarówek po włączeniu zasilania świeci przez kilkadziesiąt sekund, zanim przejdzie w tryb czuwania.
Tak, jeśli pracuje w zadaszonej oprawie o odpowiednim stopniu ochrony. Sama żarówka nie jest odporna na wodę. Na mrozie warto sprawdzić zakres temperatur pracy podany przez producenta.
Tak, choć to rzadszy wariant niż E27. Mniejszy gwint oznacza zwykle niższy strumień światła, wystarczający do kinkietu w przedpokoju czy lampki na schodach.
Więcej o samych źródłach światła, gwintach i barwach przeczytasz w kategorii żarówki i źródła światła. Jeśli zamiast wymiany żarówki wolisz od razu oprawę z czujnikami do ogrodu lub nad wejście, zajrzyj do działu lampy zewnętrzne z czujnikiem ruchu i zmierzchu.
