Lampy solarne wiszące to oprawy, które zawieszasz na haku, gałęzi albo belce pergoli, a prąd biorą wyłącznie z własnego panelu fotowoltaicznego. Nie potrzebują przewodu ani elektryka, więc światło trafia tam, gdzie gniazdka nigdy nie było: nad stół w altanie, na drzewo przy ławce, pod okap balkonu.
Ta swoboda ma jeden haczyk: lampa wisi zwykle w cieniu, a panel potrzebuje słońca. Dobór sprowadza się więc głównie do pytania, gdzie trafi ogniwo i jak dużo energii zdoła zebrać w ciągu dnia.
Lampa stojąca czy wbijana w trawnik ma panel skierowany prosto w niebo. Wisząca – niekoniecznie. Zawieszona pod daszkiem altany, w koronie drzewa czy pod parasolem dostaje światło rozproszone, czasem tylko przez godzinę dziennie. Dlatego w tej grupie spotyka się dwa rozwiązania:
Formy są różne: metalowe latarenki z szybką, ażurowe lampiony w stylu marokańskim, rattanowe klosze, kule, lampiony z tkaniny, a także oprawy przypominające żarówkę z widocznym żarnikiem w stylu Edison. Zwykle świecą diodami LED zasilanymi z akumulatora, a włącza je czujnik zmierzchu; część modeli ma też tryb ręczny lub timer.
Zanim spojrzysz na kształt, sprawdź kilka parametrów technicznych. To one decydują, czy lampa będzie świecić do północy, czy zgaśnie godzinę po zmroku.
| Parametr | Typowe wartości | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|---|
| Nasłonecznienie panelu | 6–8 godzin bezpośredniego słońca | Strona południowa, bez cienia; lekkie nachylenie pomaga wiosną i jesienią. |
| Akumulator | Ni-MH 1,2 V (AA/AAA), Li-ion 3,7 V, LiFePO4 3,2 V | Ni-MH jest najtańszy, ale traci pojemność najszybciej; litowe wytrzymują kilka sezonów. |
| Strumień światła | 5–50 lm dekoracyjne, 100–300 lm mocniejsze | Lampion daje nastrój, do oświetlenia stołu potrzeba co najmniej kilkudziesięciu lumenów. |
| Barwa światła | 2700–3000 K, rzadziej 4000–6000 K | Ciepła biel przypomina świecę; zimna lepiej sprawdza się przy wejściu niż na tarasie. |
| Szczelność | IP44, w odkrytym miejscu IP65 | IP44 znosi deszcz z boku, IP65 strumień wody i ulewę bez osłony. |
| Czas świecenia | latem 6–10 godzin, zimą 2–5 godzin | Zależy od pogody poprzedniego dnia, a nie tylko od pojemności akumulatora. |
Warto też szukać przełącznika ON/OFF/AUTO, trybu migoczącego płomienia oraz możliwości wymiany akumulatora. Akumulator zużywa się najszybciej, a lampa z wymiennym ogniwem posłuży znacznie dłużej niż model z akumulatorem wlutowanym na stałe.
Najlepiej sprawdzają się na gałęziach drzew od strony południowej, na belkach pergoli bez pełnego dachu, na płocie, w ogródku przydomowym i na balustradzie balkonu. W altanie i na zadaszonym tarasie lampa z panelem na daszku praktycznie się nie naładuje – tam wybierz model z ogniwem na przewodzie albo lampy zasilane z sieci.
Nad przejściem dolna krawędź lampy powinna wisieć co najmniej około 2,1–2,2 m nad ziemią, a nad stołem tak, by nikt nie zahaczał o nią głową. Lekkie lampiony kołyszą się na wietrze, więc w przewiewnych miejscach przyda się karabińczyk albo hak typu S z zamknięciem. Unikaj zawieszania ich tuż obok latarni ulicznej czy kinkietu przy drzwiach – sztuczne światło potrafi oszukać czujnik zmierzchu i lampa nie włączy się wcale.
Nowa lampa powinna najpierw ładować się przez cały słoneczny dzień. Jeśli po zmroku nie świeci, w pierwszej kolejności sprawdź mały przełącznik pod spodem lub na akumulatorze – fabrycznie bywa w pozycji OFF. Panel przecieraj co kilka tygodni wilgotną szmatką, bo kurz, pyłki i liście potrafią obniżyć ładowanie bardziej niż pochmurny dzień. Gdy lampa świeci coraz krócej mimo słońca, winny jest zwykle akumulator, nie diody.
Do dekoracji drzewa czy balkonu wystarczy 5–30 lm na sztukę. Jeśli lampa ma oświetlić stół w altanie, szukaj modeli od około 100 lm albo powieś kilka lamp blisko siebie.
Ładuje się także przy zachmurzeniu, ale znacznie słabiej – często tylko na krótkie świecenie wieczorem. Ogniwa monokrystaliczne radzą sobie z rozproszonym światłem lepiej niż polikrystaliczne.
Najczęstsze przyczyny to wyłączony przełącznik, brudny panel, zbyt zacienione miejsce lub zużyty akumulator Ni-MH. Czasem winne jest sąsiednie źródło światła, które utrzymuje czujnik w trybie „dzień”.
Mróz skraca życie akumulatorów, a krótki dzień i tak ogranicza świecenie do kilku godzin. Najbezpieczniej zdjąć lampy na zimę, wyłączyć je i przechowywać w suchym, chłodnym miejscu z częściowo naładowanym akumulatorem.
Diody LED działają latami, słabszym ogniwem jest akumulator: Ni-MH zwykle wytrzymuje jeden–dwa sezony, litowy kilka lat. Wymiana akumulatora często przywraca lampie pełny czas świecenia.
Pod dachem altany tylko modele z panelem na przewodzie, który przypniesz do dachu lub słupka po słonecznej stronie. Lampa ze zintegrowanym ogniwem zawieszona wewnątrz zgaśnie po kilkunastu minutach.
Jeśli zamiast pojedynczych lampionów wolisz światło rozciągnięte nad tarasem, zajrzyj do tematu girland solarnych. Oprawy wiszące zasilane z sieci, które świecą równo przez cały rok, opisujemy w kategorii lampy zewnętrzne wiszące.
