Plafon art deco jest rozwiązaniem dla wszystkich tych pomieszczeń, w których nie da się nic zawiesić: mieszkań z sufitem 250 cm, korytarzy, przedpokojów, łazienek i garderób. Historycznie ta forma jest zresztą całkowicie zgodna z epoką – w latach dwudziestych opalowa misa przykręcona blisko stropu, z mosiężnym pierścieniem i schodkowym profilem, była standardowym oświetleniem holi i klatek schodowych. Dzisiejsze plafony w stylu art deco powtarzają ten sam rysunek: krąg z opalowego lub ryflowanego szkła, promieniste żłobienia, metalowa obręcz w kolorze mosiądzu, chromu albo czerni.
Decyduje wysokość sufitu i to, czy pod oprawą się przechodzi. Poniżej 250 cm każdy zwis zabiera przestrzeń, którą widać gołym okiem, a oprawa na wysokości oczu w korytarzu jest po prostu obijana. Plafon o wysokości 10–15 cm rozwiązuje ten problem i pozostawia pełną wysokość pomieszczenia. Drugim argumentem jest bezpieczeństwo w miejscach ruchu: nad schodami, w wąskim przedpokoju i w łazience oprawa przysufitowa jest wyborem domyślnym.
| Pomieszczenie | Powierzchnia | Średnica plafonu | Liczba opraw |
|---|---|---|---|
| Przedpokój | 4–6 m2 | 30–40 cm | 1 |
| Korytarz | szerokość do 120 cm | 25–35 cm | Co 200–250 cm długości |
| Sypialnia | 12–16 m2 | 40–50 cm | 1 |
| Salon | 20–25 m2 | 50–60 cm | 1 lub 2 w układzie symetrycznym |
| Łazienka | 5–8 m2 | 30–40 cm | 1 plus osobne światło przy lustrze |
| Kuchnia | 10–14 m2 | 40–50 cm | 1 plus oświetlenie blatu |
W długim korytarzu lepiej rozstawić kilka mniejszych opraw niż powiesić jedną dużą pośrodku – równy rytm co 200–250 cm daje jednolite światło bez ciemnych końców, a przy okazji lepiej pokazuje geometryczny motyw powtórzony kilka razy na jednej osi.
W pomieszczeniach mokrych o doborze oprawy decyduje strefa, w której się ona znajduje. Przestrzeń bezpośrednio nad wanną i w kabinie prysznicowej podlega najostrzejszym wymaganiom i osobnym przepisom. Sufit nad pozostałą częścią łazienki oraz okolice umywalki wymagają oprawy o stopniu ochrony co najmniej IP44, czyli zabezpieczonej przed bryzgami wody. Jeśli plafon ma zawisnąć w suchej garderobie albo w przedpokoju, IP nie ma znaczenia i wybór jest wyłącznie estetyczny. Praktyczna uwaga: w łazience szkło opalowe wygrywa z ryflowanym, bo na gładkiej powierzchni znacznie mniej widać osad z twardej wody.
Rozstrzyga rysunek szkła i metalu. Plafon art deco ma geometryczny porządek: koncentryczne kręgi, promienie rozchodzące się z jednego punktu, schodkowy profil, wyraźny metalowy pierścień domykający klosz. Plafon glamour opiera się na krysztale i lustrzanych elementach – tę rodzinę znajdziesz wśród plafonów glamour. Plafon w stylu Tiffany jest zbudowany z barwionych szkiełek połączonych metalową taśmą i należy do tradycji secesyjnej; zobacz plafony Tiffany. Plafon retro to szersza kategoria nawiązań do różnych dekad, w tym do lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych – zobacz plafony retro.
Oprawa przy suficie świeci równomiernie z góry, co jest wygodne w ciągu dnia i bezlitosne wieczorem – płaskie światło spłaszcza wnętrze i nie tworzy nastroju. Rozwiązaniem, zgodnym zresztą z praktyką międzywojenną, jest druga warstwa oświetlenia na ścianach: para kinkietów albo lampa stołowa na komodzie. Plafon zostaje wtedy światłem roboczym, włączanym, gdy trzeba coś znaleźć, a wieczorem pracują niższe źródła. W pomieszczeniu z jednym obwodem ten sam efekt daje ściemniacz, pod warunkiem że źródła w plafonie są ściemnialne.
Po geometrii zbudowanej z powtórzonego elementu i po symetrii. W plafonie widać to jako koncentryczne kręgi, promieniste żłobienia i schodkowy profil klosza, zamknięty metalowym pierścieniem. Materiały to mosiądz, chrom albo czerń oraz szkło opalowe lub ryflowane. Barwione szkiełka i motywy roślinne należą do innej rodziny.
Art nouveau, czyli secesja, jest wcześniejsze o pokolenie i naśladuje naturę: kwiat, łodygę, falę, z witrażem i patynowanym metalem. Art deco to dwudziestolecie międzywojenne, geometria, symetria i estetyka maszyny. Przy oprawach przysufitowych różnicę widać najlepiej po szkle – równy opal kontra barwiona mozaika.
O wysokości 10–15 cm i średnicy dobranej do powierzchni pomieszczenia: 30–40 cm w przedpokoju, 40–50 cm w sypialni, 50–60 cm w salonie. Im niższy sufit, tym ważniejsze, żeby oprawa była płaska, a jej podstawa szeroka – szeroki, niski krąg wygląda lepiej niż wąski i wystający.
Tak, jeśli ma stopień ochrony co najmniej IP44 i jest montowany poza strefą bezpośrednio nad wanną i w kabinie prysznicowej, gdzie obowiązują ostrzejsze wymagania. Do łazienki wygodniejszy jest klosz opalowy niż ryflowany, bo mniej widać na nim osad z wody.
Jeden co 200–250 cm długości, w równych odstępach, z zachowaniem połowy odstępu od ścian szczytowych. Taki układ daje równe światło na całej długości i eliminuje ciemne końce, które powstają przy jednej oprawie pośrodku.
Jeśli sufit pozwala na zwis, zobacz lampy wiszące art deco, a cały styl w jednym miejscu opisuje strona lampy art deco.
