Świetlówki G23 to kompaktowe świetlówki w kształcie podwójnej rurki, osadzone w plastikowej stopce z dwoma bolcami oddalonymi od siebie o 23 mm. W stopce siedzi zapłonnik, a statecznik jest schowany w oprawie, dlatego przy wymianie liczy się nie tylko trzonek, ale też to, czym oprawa zasila lampę. Ten format spotyka się w kinkietach łazienkowych, lampach nad lustrem, podszafkowych oprawach kuchennych, starszych lampkach biurkowych i plafonach hermetycznych.
Wyjmij lampę i obejrzyj stopkę. G23 ma dwa bolce w jednej linii, a z prostokątnej podstawy wychodzi jedna rurka wygięta w literę U. Na szkle albo stopce zwykle widnieje moc (5, 7, 9 lub 11 W), trzycyfrowy kod barwy, np. 840, i oznaczenie typu PL-S, TC-S albo „2P”. Kod 840 czyta się tak: pierwsza cyfra mówi o oddawaniu barw (8 oznacza Ra 80–89), dwie kolejne o temperaturze barwowej, tu 4000 K.
Najczęstsze pomyłki to trzonki o podobnej nazwie. 2G7 ma taki sam kształt rurki, ale cztery bolce i pracuje ze statecznikiem elektronicznym. G24d też ma dwa bolce i zapłonnik w stopce, tyle że szerszą podstawę z wypustkami i dwie pary rurek (cztery rurki). Żadna z nich nie wejdzie w oprawkę G23.
Długość rośnie razem z mocą, więc zanim zamówisz zamiennik, zmierz lampę razem ze stopką i sprawdź, ile miejsca zostaje pod kloszem.
| Świetlówka G23 | Długość z trzonkiem | Strumień świetlówki | Typowy zamiennik LED |
|---|---|---|---|
| 5 W | ok. 105–108 mm | ok. 250 lm | w tej długości rzadki |
| 7 W | ok. 135–138 mm | ok. 400 lm | 3,5–4 W, ok. 400 lm |
| 9 W | ok. 165–168 mm | ok. 600 lm | 4–4,5 W, 450–550 lm |
| 11 W | ok. 235–238 mm | ok. 900 lm | 6–6,5 W, 600–720 lm |
Jak widać w tabeli, zamiennik LED często daje trochę mniej lumenów niż świetlówka tej samej klasy – tam, gdzie liczy się każdy lumen, wybierz wariant mocniejszy. Bywa też nieco krótszy, ale za to szerszy – rurka ma zwykle ok. 32 mm zamiast 27–30 mm. W wąskich oprawach podszafkowych to te kilka milimetrów decyduje, czy klosz się domknie.
Tu leży sedno wymiany. Świetlówka G23 nie działa bez statecznika, a zamiennik LED musi do tego statecznika pasować. Na opakowaniu znajdziesz zwykle jedno z trzech oznaczeń:
Oprawy ze statecznikiem elektronicznym przy trzonku G23 zdarzają się rzadziej. W takiej obsadzie zamiennik LED ma sens tylko wtedy, gdy jego producent wprost dopuszcza pracę z tym typem zasilania. Zamienniki LED zwykle nie są ściemnialne, podobnie jak same świetlówki z zapłonnikiem w stopce.
W łazience przy lustrze dobrze wypada neutralna biel 4000 K z Ra powyżej 80 – twarz i makijaż wyglądają naturalnie. W kuchni pod szafkami też zwykle wybiera się 4000 K, bo blat jest wtedy lepiej oświetlony. Ciepła biel 2700–3000 K pasuje do kinkietów w sypialni czy przedpokoju. W plafonach na klatce schodowej albo w nieogrzewanej komórce LED ma jeszcze jedną przewagę: świeci pełną jasnością od razu, a świetlówka na mrozie rozgrzewa się nawet kilka minut.
Trzonek G23 mają też lampy specjalne – świetlówki UV‑C do sterylizatorów oczek wodnych i akwariów czy niebieskie lampy UV‑A do owadobójczych pułapek. Nie służą do oświetlania i nie zastąpią zwykłej świetlówki ani odwrotnie.
Przed wymianą wyłącz zasilanie i odczekaj, aż lampa ostygnie. G23 nie wkręca się ani nie przekręca – wyciąga się ją prosto z oprawki, trzymając za stopkę, nie za szkło. Świetlówki zawierają niewielką ilość rtęci, więc zużyte oddaj do PSZOK‑u lub do pojemnika na elektroodpady w sklepie. Jeśli lampa się stłucze, przewietrz pomieszczenie, zmieć odłamki i nie używaj odkurzacza.
Świetlówka świeci dzięki wyładowaniu w parach rtęci i potrzebuje rozruchu, LED daje pełne światło od razu, pobiera mniej więcej połowę mocy świetlówki, którą zastępuje, i nie zawiera rtęci. Zamiennik LED świeci też zwykle w węższym kącie, ok. 120°.
Najczęściej lampa 6–6,5 W o strumieniu 600–720 lm. Sprawdź, czy jest oznaczona jako EM, jeśli nie chcesz przerabiać oprawy, i porównaj długość z obecną świetlówką.
Zwykle dlatego, że nie pasuje do układu zasilania: lampa „AC mains” trafiła do oprawy ze statecznikiem albo oprawa ma statecznik elektroniczny, którego zamiennik nie obsługuje. Rzadziej winny jest sam uszkodzony dławik.
Żarówka 60 W dawała ok. 700–800 lm. Najmocniejsze zamienniki G23 dochodzą do ok. 700 lm, więc w praktyce to odpowiednik słabszej żarówki 50–60 W.
Nie. G24 ma większy rozstaw bolców i szerszą, kluczowaną stopkę. Lamp tych typów nie da się zamienić.
Nie – większość nie jest ściemnialna. Oprawy z G23 z reguły nie mają zresztą ściemniacza, bo świetlówka z zapłonnikiem w stopce też go nie znosi.
Inne trzonki, kształty i barwy światła opisuje kategoria źródła światła. Jeśli w oprawie siedzi długa, prosta rurka, przyda się poradnik o świetlówkach T5.
